درمان سوء هاضمه

سوء هاضمه چیست؟ (راهکارهایی برای پیشگیری و درمان)

سوء هاضمه واژه ای است که برای توصیف یک یا تعداد بیشتری از علائم گوارشی شامل موارد زیر به کار می رود:
احساس سیری در طول غذاخوردن
سیری بیش از حد همراه با احساس ناراحتی در دستگاه گوارش بعد از مصرف غذا
درد یا احساس سوزش در قسمت بالایی معده

این عارضه در بزرگسالان شایع بوده و ممکن است تنها یک بار یا به دفعات مکرر در طول زندگی فرد تجربه شود.

داروهای آنتی اسید به طور موقت علایم سوءهاضمه را کاهش می دهند، ولی بهبودی علایم تنها با رعایت رژیم غذایی امکان پذیر است. علایم سوءهاضمه معمولاً وقتی بروز می کند که مقدار زیادی غذای ناسالم مصرف شود؛

این غذاها اغلب شامل غذاهای چرب، سرخ شده یا غذاهایی هستند که دستگاه گوارش شما به آن ها حساس است. در اینجا چند نکته تغذیه ای برای بهبود علایم سوءهاضمه را با هم مرور می کنیم:

فیبر

از یک رژیم غذایی متعادل که حاوی مقدار مناسبی فیبر است، پیروی کنید. فیبرها کمک می کنند تا موادغذایی به آرامی در طول دستگاه گوارش حرکت کنند. این موادغذایی به فرآیند هضم کمک کرده و در حفظ سلامتی دستگاه گوارش شرکت می کنند.

فیبرها به میزان فراوان در میوه و سبزیجات یافت می شوند (اگر میوه و سبزیجات خام باعث ایجاد علایم گوارشی در شما می شوند، می توانید این گروه غذایی را به صورت پخته مصرف کنید).

وعده های غذایی

تعداد وعده های غذایی را افزایش و حجم آن ها را کاهش دهید. به جای مصرف 3 وعده غذایی حجیم، 6 وعده کوچک مصرف کنید. در این صورت دستگاه گوارش شما بیشتر استراحت کرده و نیاز به زحمت برای هضم حجم زیادی از غذا ندارد.

لبنیات

در صورتی که با مصرف لبنیات دچار علایم گوارشی نمی شوید، بعد از هر وعدۀ غذایی یک کاسۀ کوچک ماست کم چرب مصرف کنید. ماست باعث کاهش سوزش معده شده و علایم سوءهاضمه را بهتر می کند. لبنیات یکی از گروه های غذایی بوده که هضم آن برای برخی از افراد دشوار است.

وقتی قند موجود در شیر و سایر لبنیات (لاکتوز) در افراد مبتلا به کمبود لاکتاز (آنزیم هضم کننده لاکتوز) به خوبی هضم نمی شود، علایمی مانند نفخ بروز می کند.

در صورتی که با وجود کمبود لاکتاز، مقدار زیادی لبنیات مصرف کنید، لاکتوز موجود در این لبنیات بدون اینکه هضم شود، مستقیماً به رودۀ بزرگ رفته و دچار اسهال می شوید.

درصورتی که مبتلا به این عارضه هستید، توصیه می شود به جای شیر، ماست یا پنیرهای سفت مصرف کنید؛ زیرا میزان لاکتوز آن ها بسیار کمتر از شیر است. همچنین شیرهای بدون لاکتوز هم می توانند گزینۀ مناسب دیگری باشند.

ادویه ها

اگر مکرراً دچار تهوع، استفراغ و اسهال می شوید، از مصرف غذاهای تند و فلفلی که دستگاه گوارش شما را تحریک می کند، اجتناب کنید. این غذاها درعین حال که بر روی گروهی از افراد هیچ اثری نمی گذارند، در گروهی دیگر باعث سوءهاضمه می شوند؛ در مقابل، مصرف ادویه هایی مانند هل، زنجبیل و زیره به هضم غذاها کمک کرده و باعث التیام معده می شوند.

آرام غذاخوردن

غذای خود را به آرامی و در طول حداقل20 دقیقه میل کنید و همچنین هیچ یک از وعده های غذایی خود را حذف نکنید.

وعده قبل از خواب

از مصرف غذاهای حجیم به خصوص در زمان قبل از خواب اجتناب کنید. بین آخرین وعدۀ غذایی و زمان خواب خود یک فاصلۀ زمانی حداقل دو ساعته قائل شوید؛ بهترین توصیه، مصرف شام در اوایل شب است.

نعناع

اگرچه گیاه نعناع برای درمان نفخ معده خیلی خوب عمل می کند ولی مصرف آن در افراد مبتلا به سوزش سردل توصیه نمی شود. نعناع، باعث شل شدن دریچۀ بین معده و مری شده و در افراد مبتلا به سوزش سردل، برگشت اسیدمعده را به سمت مری به دنبال خواهد داشت.

غذاهای ترش

مرکبات مانند لیموترش، پرتقال، گریپ فروت و همچنین سس گوجه فرنگی، اسیدی بوده و موجب مشکلات گوارشی می شوند. از سوی دیگر نوشیدنی های کربناته هم خاصیت اسیدی داشته و بسیاری از مردم از این خاصیت آن ها بی اطلاع هستند.

این نوشیدنی ها به حدی اسیدی هستند که اگر یک عدد مروارید را در طول شب در لیوانی از نوشابه قرار دهید، حل خواهد شد؛ بنابراین در صورتی که از سوءهاضمه رنج می برید، مصرف این نوشیدنی ها را از رژیم غذایی روزانه خود حذف کنید.

غذاهای چرب

غذاهای چرب باعث تحریک انقباضات دستگاه گوارش شده و باعث تغییر در سرعت عبور غذا از لولۀ گوارش می شوند؛ این غذاها گاهی سرعت عبور موادغذایی در دستگاه گوارش را کم کرده و باعث یبوست می شوند و گاهی هم با افزایش سرعت غذاها در لوله گوارش، اسهال را به دنبال دارند.

اینکه غذاهای چرب چه اثری در شما داشته باشند، به میزان زیادی به نوع چربی مصرفی و استعداد شما برای ابتلا به یبوست یا اسهال بستگی دارد. اگر از سوءهاضمه رنج می برید حداقل برای دوره ای مواد غذایی پرچرب مانند کره، بستنی، گوشت قرمز و پنیرهای خامه ای را کنار بگذارید.

غذاهای سرخ شده

این غذاها علاوه براینکه با اثری مشابه موادغذایی چرب باعث ایجاد یبوست یا اسهال می شوند، هضم آن ها به علت فیبر کمی که دارند دشوار بوده و به زمان بیشتری نیاز دارد.

غذاهای فرآوری شده

اگر مکرراً به یبوست مبتلا می شوید، غذاهای فرآوری شده را از رژیم غذایی روزانه خود حذف کنید؛ زیرا این غذاها فاقد فیبر هستند. علاوه بر این، این غذاها حاوی نگهدارنده ها و رنگ های مصنوعی نیز هستند؛ این مواد ممکن است برای برخی از افراد ایجاد آلرژی کرده و واکنش های ناخواسته گوارشی مانند اسهال را به دنبال داشته باشند. همچنین برخی از غذاهای بسته بندی شده حاوی لاکتوز هستند و در صورتی که مبتلا به کمبود لاکتاز باشید، ممکن است باعث ایجاد نفخ شوند.

شیرین کننده های مصنوعی

از میان شیرین کننده های مصنوعی، سوربیتول بیشترین ارتباط را با مشکلات مربوط به سوءهاضمه دارد. این مواد معمولاً برای شیرین کردن آدامس ها و غذاهای رژیمی استفاده می شوند. سوربیتول در رودۀ بزرگ باعث ایجاد گاز و اسهال می شود. چنانچه مکرراً با اسهال مواجه می شوید، جدول ترکیبات غذایی روی بسته های غذایی را مطالعه کرده و در صورت وجود سوربیتول از خوردن آن اجتناب کنید.

کافئین

کافئین حرکت لولۀ گوارشی را افزایش داده و باعث می شود موادغذایی به سرعت در طول این لوله جریان یابند؛ بنابراین اگر مبتلا به سوءهاضمه هستید، مصرف کافئین ممکن است برای شما اسهال را به دنبال داشته باشد. به خاطر داشته باشید که علاوه بر قهوه، چای، نوشابه و شکلات نیز حاوی کافئین بوده و تا جای امکان باید در رژیم غذایی شما محدود شوند.

شیرینی و شوری

دستگاه گوارش ما غذاهایی با طعم ملایم را به غذاهای بسیار شور یا شیرین ترجیح می دهد و در نتیجه ممکن است هضم این غذاها در دستگاه گوارش به خوبی صورت نگیرد. در مواقع تهوع، غذاهای شیرین ممکن است تهوع شما را بدتر کند؛ به همین خاطر است که شکلات با وجود محبوبیت بسیاری که دارد، می تواند باعث بدترشدن ریفلاکس شود.

غذاهای فاسد

علاوه براینکه مصرف غذاهای تاریخ گذشته مشکل ساز بوده و علایم سوء هاضمه را به دنبال دارد، باکتری هایی مانند سالمونلا و اشریشیاکولی می توانند از موادغذایی مانند گوشت فاسد به میوه و سبزیجاتی که داخل یخچال هستند، انتقال یابند. از جمله علایم مسمومیت گوارشی می توان به اسهال، استفراغ، درد عضلانی، خستگی و گرفتگی های شکمی اشاره کرد.

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *