علت گوژپشتی

همه آنچه در مورد گوژپشتی باید بدانید

برای اینکه بدن انسان در حالت ایستاده موقعیت راحت و ثابتی داشته باشد، ستون فقرات دارای سه انحنا در قسمت کمر، پشت و گردن است. این انحنا در قسمت وسط پشت به شکل خمیدگی جزیی و در نواحی گردن و کمر به حالت گودی مختصر است.

«کیفوز» که با «گوژپشتی» یا «قوز پشت» نیز شناخته میشود، گونه ای از نقص در ستون فقرات است که به علل مختلف ژنتیکی یا اکتسابی باعث قوس غیرعادی در ناحیه پشت میشود و پشت حالت خمیدگی پیدا میکند. در این شرایط، گودی های گردن و کمر نیز برای ایجاد تعادل، تشدید میشود.

گوژپشتی در کودکان و نوجوانان

گوزپشتی کودکان و نوجوانان عموما بین سنین 7تا 14سال ظاهر میشود که در غالب موارد ناشی از وضعیت نامناسب پشت هنگام نشستن و حمل کوله پشتی سنگین و غیراستاندارد است.عضلات پشت به تدریج ضعیف میشوند و مهره ها حالت طبیعی خود را از دست میدهند که زمینه ساز دردهای پشت و احساس ناراحتی خواهد شد.

البته در برخی موارد نیز این مشکل ناشی از بیماری ژنتیک موسوم به «گوژپشتی شوئرمان» است که به دلیل رشد خیلی سریع کودک ایجاد میشود. در این شرایط، غضروفهای بین مهره ای که هنوز تکامل پیدا نکرده اند، آسیب میبینند و عملکرد طبیعی خود را از دست میدهند.

تغییر شکل ستون مهره ها اغلب بارز است و وضعیت بیماری از طریق بررسی های رادیوگرافی قابل تشخیص خواهد بود.کودک و نوجوان مبتلا به این بیماری، در زمان نشستن طولانی یا انجام تمرینات ورزشی از تشدید درد پشت رنج میبرد و گرچه روند پیشرفت بیماری پس از دوران رشد متوقف میشود، درد و ناراحتی وجود دارد.

گوژپشتی در بزرگسالان

گوژپشتی در جوانان غالبا ناشی از روماتیسم ستون فقرات است که بیماری مفصلی پیشرونده، مزمن و خودایمنی است و در بیشتر موارد ستون فقرات و استخوانهای لگن را درگیر میکند.

به دلیل التهاب و سفتی ستون فقرات، بیمار ممکن است حالت خمشدگی به جلو پیدا کند و از دردهای مفصلی،به خصوص در شب، حالت خشکی و سفتی مهره های پشت، تب، خستگی و ناراحتیهای رودهای رنج میبرد.

این بیماری مزمن بیشتر در مردان دیده میشود و شروع آن معمولا اواخر دهه دوم یا اوایل دهه سوم زندگی است.

پوکی استخوان مهمترین عامل بروز تغییر ساختار ستون مهره ها در سنین میانسالی و سالمندی است. البته تحلیل دیسکهای بین مهره ای نیز در این
زمینه تاثیر دارد.

علاوه بر این موارد، گوژپشتی در موارد نادرتر میتواند ناشی از ضربه به ستون مهره ها، بیماریهای عصبی- عضلانی و ناهنجاریهای ژنتیکی نیز باشد.

علائم و عوارض «گوژپشتی»

گوژپشتی با درد در ناحیه گردن، پشت و کمر همراه است و فرد نمی تواند به حالت طبیعی، راست بایستد. شانه ها به سمت جلو خم میشود، نیمتنه جلو حالت حفره پیدا میکند و پشت فرد خمیده میشود.

با پیشرفت بیماری نیز میتوان کوچک شدن قفسه سینه را مشاهده کرد که زمینه ساز اختلال در عملکردهای تنفسی، عصبی، عضلانی و گوارشی بیمار است.

علاوه بر این، گوژپشتی میتواند زمینه ساز آرتروز زودرس و ضعف عضلات پشت شود که درد و ناراحتی را تشدید میکند.

پیشگیری از دوران کودکی

در مواردی که گوژپشتی ناشی از علل اکتسابی است، توجه به وضعیت درست نشستن و ایستادن از دوران کودکی اهمیت دارد. همچنین فشارهای زیاد به پشت و کمر خصوصا در حالت نامتقارن نیز باید به عنوان عوامل خطر در نظر گرفته شود.

انجام حرکات کششی و اصلاح نشستن و ایستادن را باید از دوران کودکی در قالب بازی به بچه ها آموخت.

توصیه میشود تمرینات کوتاه و به صورت روزانه انجام شود.یکی از بهترین تمرینات برای وضعیت درست پشت، کشش دستهاست.

برای این کار، از کودک بخواهید بایستد و پاها را به اندازه عرض شانه ها باز کند. سپس دستها را از پشت، یکی از بالا و یکی از پایین، به هم برساند.

یک دقیقه در این حالت بماند و چند بار در روز این کار را تکرار کند.تمرین موثر دیگر اینکه از کودک بخواهید روی زمین به شکم دراز بکشد و دستها را در امتداد بدن قرار دهد. سپس بالاتنه را تا استخوان شرمگاهی بالا بکشد.

10 ثانیه در این وضعیت بماند و سپس بدن را رها کند. تمرین را 4مرتبه پشت سر هم تکرار کند.

درمان

از ورزشهای ساده تا جراحی در مواردی که فرد به دلیل درد یا تغییرات ساختاری به گوژپشتی مشکوک است، باید به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه کند تا با انجام رادیوگرافی و بررسی های بالینی از این وضعیت اطمینان حاصل شود.

معمولا استفاده از کمربندهای طبی به مدت حداقل 4 هفته، فیزیوتراپی و ورزشهای اصلاحی توصیه میشود. گاهی مصرف داروهای کلسیم و ویتامین D نیز ممکن است لازم باشد.

درباره ویتامین D نیز بخوانید

البته در مواردی که به رغم چنین اقداماتی بهبود حاصل نشود و پزشک احتمال آسیب به نخاع و بروز اختلالات نورولوژیکی دهد، عمل جراحی ضروری خواهد بود.

همچنین در مورد کودکان دچار گوژپشتی که تحت درمان هستند باید توجه داشت هنگام تمرینات فشار بیش از حد به پشت وارد نشود، از تشک استفاده شود و وزن کمربند بیش از یکسوم وزن کودک نباشد.

منابع

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *