چطور کودکان را در کارهای منزل مشارکت دهیم؟

بعضی والدین تمایلی ندارند بچه‌ها در انجام کارهای منزل شرکت کنند و سعی دارند همه مسوولیت را خودشان برعهده بگیرند تا امور به بهترین شکل رسیدگی شود. مسلما بزرگ‌ترها خیلی بهتر و سریع‌تر از پس این مسوولیت برمی‌آیند اما همین برنامه‌های روزمره تاثیر مهمی در رشد کودک دارد.

درواقع، کودک در این شرایط برنامه‌ریزی زمان، مسوولیت‌پذیری، شناخت اهداف و کسب مهارت را می‌آموزد. زمانی که آنها به والدین کمک می‌کنند، احساس بزرگ شدن و مفیدبودن خواهند داشت که روی رشد و تقویت اعتمادبه‌نفس‌شان تاثیر می‌گذارد.

ایجاد انگیزه برای مشارکت در کارهای منزل

به عنوان دستیار از کودک کمک بگیرید. اگر کودک دوست دارد با انجام کارهایی مانند مرتب کردن کشوی لباس نظر شما را جلب کند، مانع او نشوید. حدود سن 18 ماهگی او دوست دارد به عنوان دستیار در کارهای مختلف مشارکت کند.

نگاه جنسیتی به کارها نداشته باشید

آشپزی و ظرف شستن درخواست عجیبی برای پسربچه‌ها نیست و دختربچه‌ها هم ممکن است عاشق باغبانی باشند. تمایل آنها در کارهای منزل را درنظر بگیرید.

کارهای منزل را لذت‌بخش جلوه دهید

هنگام رسیدگی به امور منزل گله نکنید و با پخش موسیقی آرام، احساس نشاط و امید ایجاد کنید. مطمئن باشید فرزندتان نیز احساسات مثبت را درک می‌کند و کار گروهی برایش لذت‌بخش خواهد بود.

صبور باشید

فراموش نکنید کودکان به زمان بیشتری برای انجام کارها نیاز دارند. همچنین فقط یک مسوولیت مثلا گذاشتن قاشق‌ها در کشو را از او بخواهید. از بیان پشت‌سرهم کارها و سختگیری در این زمینه پرهیز کنید تا باعث ناامیدی و دلزدگی کودک نشود.

به گرمی از کودک تشکر کنید

هربار که او در کارهای منزل حتی در حد مختصر به شما کمک کرد، با هیجان و محبت از او تشکر کنید. در این حالت، علاوه بر ایجاد احساس شادی، متوجه می‌شود کمک او برای شما ارزشمند است و سعی دارد باز هم این رویه را ادامه دهد.

از پرداخت پول در ازای کار منزل خودداری کنید

کودک باید بیاموزد همه افراد در یک خانواده مسوولیت دارند و باید نقشی در انجام امور منزل داشته باشند. به او بیاموزید انجام کارهای منزل به‌خاطر محبت و کمک اعضای خانواده نسبت به یکدیگر است، نه برای کسب درآمد.

حتی اگر قصد دارید برای آشنایی کودک با مفهوم پول و مدیریت پس‌انداز در سنین پیش‌دبستانی پول توجیبی در نظر بگیرید، انجام کارهای منزل نباید ملاک آن باشد.

اگر بچه‌ها از سنین پایین در امور روزمره منزل همکاری داشته باشند، به‌تدریج این مسوولیت را می‌پذیرند و کاری دشوار برای آنها نخواهد بود. همچنین مشارکت همسران در این زمینه بسیار مهم است و کودک به خوبی درک می‌کند همه در رسیدگی به امور منزل سهیم هستند.

برخی مسوولیت‌ های مناسب کودکان در منزل

پیش از 3 سالگی
جمع کردن اسباب‌بازی‌ها
جفت کردن جوراب‌ها
گذاشتن کفش و دمپایی‌های خودش در جاکفشی
آویزان کردن لباس روی جالباسی کوتاه
گردگیری سطوح و اسباب‌بازی‌ها
جمع کردن کاغذ و پلاستیک در کیسه بازیافت
آب دادن به گل‌ها و گیاهان
جداکردن برگ‌های کاهو، ریختن وسایل سالاد در ظرف و چیدن سبزیجات در یخچال
گذاشتن کتاب‌ها در کتابخانه، البته قفسه‌های پایین

بین 3 تا 5 سالگی
مرتب کردن جدی‌تر وسایل بازی و چیدن آنها در قفسه‌ها
تاکردن لباس‌ها و چیدن در کشو
مشارکت در چیدن و جمع کردن سفره یا میزغذا
مخلوط کردن ترکیبات سالاد، کیک و…
جداکردن برگ‌های زرد گیاهان، آب دادن و مرتب کردن آنها البته با نظارت پدر یا مادر

حدود 7 سال
مرتب کردن تختخواب
تاکردن و چیدمان لباس‌های خود
جارو زدن
کمک به والدین در طبخ غذا
بیرون آوردن ظروف از ماشین ظرفشویی
آماده کردن چاشت مدرسه
بیرون بردن زباله‌ها
کمک برای شستن ظروف
کمک برای شستن ظروف

اگر کودک تمایلی به مشارکت نداشت چه کنیم؟

اگر به‌رغم رفتار مناسب و سپردن مسوولیت متناسب با سن، کودک باز هم تمایلی به مشارکت در امور منزل ندارد توجه به چند نکته ضروری به نظر می‌رسد:

1. زمان منطقی متناسب با انجام هر کار به او پیشنهاد دهید تا متمرکز باشد و راحت‌تر آن را بپذیرد. به او خاطرنشان کنید پس از انجام این کار می‌تواند به بازی و برنامه‌های مورد علاقه‌اش بپردازد. البته از سپردن مسوولیت‌های پشت سرهم بپرهیزید.

2. اگر کار در زمان تعیین‌شده تمام نشد، انجام آن را برعهده نگیرید. در این‌صورت او اطمینان پیدا می‌کند همیشه پدر یا مادر مسوولیت‌های او را قبول می‌کنند.

3. اگر کودک مسوولیتی که به او سپرده‌اید را به‌ خوبی انجام نداد، با مهربانی از او بخواهید دوباره آن را به شکل بهتری رسیدگی کند. صبور باشید و به او فرصت دهید تا به خوبی از عهده آن بربیاید.

4. به او توضیح دهید همه اعضای خانواده باید با هم مشارکت داشته باشند تا امور منزل به خوبی رسیدگی شود.

5. برای ایجاد انگیزه، او را تشویق کنید که پس از انجام کار با هم بازی می‌کنید یا یک خوراکی خوشمزه می‌خورید.

به خاطر داشته باشید برای اینکه بچه‌ها مشارکت همیشگی و درست در امور منزل داشته باشند، باید از سنین حدود 3 سالگی مسوولیت‌های کوچک به آنها سپرده شود زیرا چند سال طول می‌کشد تا آنها بتوانند به‌طور کامل و درست کارها را مستقل انجام دهند. به عبارتی، نباید منتظر دوران نوجوانی برای مشارکت فرزندان در امور منزل شد.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.