روش های انجام تکالیف و مشق مدرسه برای کودکان (یادگیری فرزند)

ممکن است مشاهده کرده باشید که کودک تان انگیزه کافی برای انجام تکالیف مدرسه ندارد. او تکالیفش را به سرعت اما بدون دقت انجام می دهد و هدفش این است که آنها را در کم ترین زمان ممکن به پایان برساند تا وقت بیشتری را به فعالیت های لذت بخش نظیر بازی و تماشای تلویزیون اختصاص دهد.

در نهایت، وقتی تکالیف انجام شده را ورق می زنید و به آن نگاهی می اندازید، مشاهده می کنید که نا مرتب، نا خوانا و پر از اشتباه است. مشکل دیگر این است که کودک تکالیف منزل را فراموش می کند و به یاد نمی آورد که معلم چه تکلیفی داده است. یا این که تکالیف را به یاد دارد اما کتاب و دفتر مربوط به آن درس را در مدرسه جا گذاشته است.

این روز ها دغدغه اکثر والدین، مشکلاتی است که فرزندانشان در مطالعه دروس و انجام تکالیف مدرسه دارند. در در این مقاله راهکار های مناسب را با هم بررسی خواهیم کرد.

دقیقا بیان کنید که انتظار دارید کودک تکالیفش را چگونه انجام دهد.
با کودک قاطعانه صحبت کنید و به او بگویید: “من انتظار دارم تمام تلاشت را به کار ببری تا تکالیفت را به بهترین نحو انجام دهی. این که تکالیفت را خیلی زود و با سرعت انجام دهی پذیرفته نمی شود. اشتباهات بیش از حد پذیرفته نمی شود.

این که تکالیفت را نا مرتب و بد خط بنویسی قابل قبول نیست و دوباره باید آن را انجام دهی”. یا: « انتظار داریم تکالیفی که باید انجام بدهی را فراموش نکنی و کتاب هایت را به خانه بیاوری تا بتوانی تکالیفت را کامل کنی. اگر همه تکالیفت را در زنگ تفریح تمام کرده ای، باید آنها را بیاوری تا ببینیم.» ضمنآً به او اعلام کنید در صورتی که به نحو دیگری عمل کند ، تا زمانی که تکالیف را درست و با دقت به شما تحویل ندهد از فعالیت هایی نظیر بازی و تماشای تلویزیون خبری نخواهد بود.

زمان مشخصی از روز را به انجام تکالیف اختصاص دهید.

امروزه کودکان خود را درگیر فعالیت های مختلف نظیر: انواع کلاس های ورزش، موسیقی، نقاشی و سایر فعالیت های فوق برنامه می کنند. اگر دقت کنید، می بینید که این فعالیت ها طوری مدیریت می شوند که کودک، روزانه طبق یک برنامه ریزی منظم، به موقع به همه آنها می رسد.
مثلا اگر کلاس ژیمناستیک ساعت 4 شروع می شود، به این معنا است که کودک باید در همان ساعت در کلاس حاضر باشد.
لذا فعالیت های فوق برنامه نباید بهانه ای برای تنبلی در انجام تکالیف شود. اگر فرزندتان به کلاس فوق برنامه ای نظیر شنا یا زبان هم می رود، ساعات مشخصی از روز باید خالی بماند و به انجام تکالیف مدرسه اختصاص یابد

با اختصاص برنامه ثابت روزانه مشخص برای تکالیف، بر انجام آنها نظارت کنید.
منظور از برنامه ثابت روزانه تکالیف، یک زمان از پیش طراحی شده (بین 1.5 تا 2 ساعت) در روز است که کودک موظف است در این زمان به انجام تکالیف بپردازد. تمام فعالیت های دیگر مثل بازی و تماشای تلویزیون در این ساعت باید متوقف شوند.
با این برنامه ریزی، شما و کودکتان می دانید در چه زمانی از روز انتظار دارید تکالیف انجام شده باشد. با یک هفته تمرین و برنامه ریزی قادر خواهید بود زمان انجام تکالیف را به راحتی تخمین بزنید.

انجام تکالیف باید بر سایر فعالیت ها مقدم باشد.
در نظر داشته باشید که زمان انجام تکالیف، به اواخر شب موکول نشود، چرا که سایر فعالیت ها باعث خستگی و کاهش تمرکز کودک شده و لذا او نمی تواند تکالیفش را به نحوی رضایت بخش انجام دهد.

با توجه به سن کودک، میزان مسئولیت خود را در تعیین زمان و برنامه ریزی تنظیم کنید.
برای کودکان کوچک تر، خودتان زمان مناسب را تعیین کنید. از حدود 10 سالگی، این کار را با همکاری کودک انجام دهید و از حدود 12 سالگی، اجازه دهید خودش به طور مستقل این کار را انجام دهد و شما صرفا نظارت داشته باشید. در صورتی که کودک تکالیفش را زود تر از زمان تعیین شده و به نحوی شایسته انجام دهد، می تواند به فعالیت های دیگر بپردازد.

در قبال تلاش کودک برای انجام تکالیف، از تحسین و حمایت مثبت استفاده کنید.
گفتار و رفتاری که با کودکتان دارید بر عزت نفس و احساس او نسبت به خود و کار هایش تأثیر می گذارد. تمرکز بر رفتار های منفی کودک و استفاده از اظهارات منفی و سرزنش کردن باعث از بین رفتن انگیزه در او می شود. برای ایجاد انگیزه بهتر است از حمایت مثبت استفاده کنید، چرا که هر چه کودک تشویق شود تا احساس بهتری نسبت به توانایی هایش داشته باشد، انگیزه بیشتری برای موفقیت پیدا خواهد کرد.

هر روز کودک را به خاطر تلاش هایش تحسین کنید.
تحسین را فقط در مواقع خاص مثل موفقیت در امتحان به کار نبرید، بلکه تلاش های مداوم کودک را تحسین کنید، چرا که تلاش هر روزه کودک باعث پیشرفت تحصیلی او خواهد شد.
این که کودک همه تکالیفش را درست انجام می دهد موضوع اصلی نیست (هر چند اهمیت دارد)، مهم این است که کودک بفهمد شما صرفا به این خاطر که او سخت تلاش می کند قدردان او هستید. دقیقا به کودک بگویید که به خاطر کدام کارش او را تحسین می کنید. مثلا: “من از تو تشکر می کنم که بدون بحث، تکالیفت را انجام دادی. من به تو افتخار می کنم”.

در بعضی موارد، تعیین زمان اجباری برای انجام تکالیف را در دستور کار قرار دهید.
اگر کودک هم چنان با سرعت و بی دقتی تکالیفش را انجام دهد یا آنها را فراموش کند، می توانید از روش اختصاص دادن یک زمان اجباری استفاده کنید. منظور از زمان اجباری، زمانی است که به انجام تکالیف و سایر فعالیت های تحصیلی اختصاص می یابد و میزان آن ثابت است .
مثلاً دو ساعت در روز.
حتی اگر کودک تکالیفش را با سرعت و خیلی زود در عرض نیم ساعت تمام کند یا آنها را فراموش کند، به هر حال باید بداند که در این زمان اجباری باید به فعالیت های تحصیلی دیگری نظیر: مرور دروس، تمرین ریاضی، مطالعه برای امتحان، انجام دوباره فعالیت های کلاسی و امثال آن بپردازد.
به این ترتیب، کودک می فهمد که بی مسئولیتی او در قبال تکالیف، باعث نمی شود که زمان بیشتری برای فعالیت های لذت بخش دیگر به دست آورد. در نتیجه، به مرور، تکالیفش را آهسته تر و با دقت بیشتر انجام می دهد و کم کم به یاد می آورد که چه تکالیفی برای انجام دادن دارد.

کمال گرا نباشید.
بچه های مقاطع تحصیلی اول و دوم ، ممکن است دستخط خیلی زیبایی نداشته باشند. آنها ممکن است هنگام نوشتن مشق شب ، مداد را با قدرت روی کاغذ فشار دهند یا زیاد مشق شان را پاک کنند و یا دستشان عرق کرده باشد و در نتیجه مشق آنها چندان تمیز نباشد.
بهتر است اولویت را به دقت و درستی مشق آنها بدهید . اگر مشق انها بدون غلط است و شاهد بوده اید که زمان زیادی را برای نوشتن اختصاص داده اند، صرفآً به دلیل دستخط نامناسب آنها را دلسرد نکنید. بلکه سعی کنید با تمرین و تشویق و کمک به آنها ، دستخط شان را بهبود ببخشید.

در صورت مؤثر نبودن راهکار های قبل، با معلم کودک ارتباط برقرار کنید.
از معلم در باره عملکرد تحصیلی کودک تان اطلاعات بگیرید. از او بخواهید تا با همکاری یکدیگر طرحی برای مشکل کودک بریزید. مثلا می توانید از پیامد های سختگیرانه تری نظیر محرومیت از زنگ تفریح، یا انجام تکالیف روز قبل، بعد از اتمام ساعت مدرسه استفاده کنید.

کودکی را در نظر بگیرید که از انجام تکالیف سر باز می زند و حتی در این باره که چرا باید تکالیف را انجام دهد با شما بحث می کند. برای حل این مشکل می توانید از راهکارهای زیر استفاده کنید.

قاطعانه و واضح بیان کنید که انتظار دارید کودک تکالیفش را کامل انجام دهد.
” ما انتظار داریم هر روزتکالیفت را کامل انجام دهی و بی مسئولیتی تو در قبال انجام تکالیفت قابل قبول نیست”.

برای ایجاد انگیزه از تحسین و حمایت مثبت استفاده کنید.
یکی از فنون کاربردی استفاده از سوپر تحسین است. این فن به این صورت است که ابتدا دقیقا به کودک بگویید که به خاطر انجام چه کاری او را تحسین می کنید (در اینجا به خاطر انجام تکالیف بدون بحث و درگیری). به او بگویید که از این موضوع خوشحال هستید و این را به والد دیگر (پدر یا مادر) اطلاع می دهید. سپس در حضور کودک برای همسرتان توضیح دهید که او چگونه تکالیفش را انجام داده است و رضایت خود را نیز ابراز کنید.

در نهایت، همسرتان نیز به این خاطر کودک را تحسین می کند و از جملات مثبت و تحسین آمیز استفاده می کند. توجه داشته باشید که دفعات تحسین با افزایش سن کاهش می یابد. کودکان تا سن 9 سالگی نیاز به تحسین مداوم و هر روزه دارند. از 9 تا 12 سال، کودک را فقط به خاطر انجام بعضی تکالیف تحسین کنید.
از 12 سالگی به بعد، هفته ای 1 بار از فرزندتان بخواهید که شما را در جریان انجام تکالیفش بگذارد و نمونه ای به شما نشان دهد و شما نیز او را به خاطر مسئولیت پذیریش در این باره تحسین کنید.

3 – از اقتدار والدینی خود استفاده کنید.

اگر کودک باز هم از انجام تکالیف سر باز می زند و آشکارا مقاومت می کند، می توانید از راه اقتدار وارد شوید. به او بگویید: “می توانی خودت انتخاب کنی. یا در زمانی که برای انجام تکالیفت تعیین شده این کار را انجام می دهی، یا اگر از شروع ساعت مقرر تا انتهای آن، تکالیفت را انجام ندهی از بعضی امتیازات محروم می شوی. مثلآً نمی توانی اتاقت را ترک کنی، تلویزیون تماشا کنی و از تلفن استفاده کنی حتی اگر دوستانت به تو زنگ بزنند”.

مطلب خواندنی دیگر:کنترل خشم فرزند

بر خواسته هایتان پافشاری کنید.
کودک ممکن است اصرار شما را برای انجام تکالیف از طرق مختلف بیازماید. او از راهکار هایی نظیر: “گریه، عصبانیت، و بی تفاوتی” استفاده می کند تا شما را وادار به تسلیم کند.
در این موارد، با خونسردی، تأکید کنید که تا زمانی که تکالیفش را تمام نکرده نباید به فعالیت های دیگر نظیر: تماشای تلویزیون، بازی و استفاده از تلفن و… بپردازد. با این کار، کودک می فهمد که تلاش هایش برای تغییر شما سودی ندارد و در نهایت، چاره ای جز انجام تکالیف ندارد.

5 – اگر در زمان انجام تکالیف در منزل نبودید، بر کار کودکتان نظارت کنید.

عدم حضور شما در منزل ممکن است باعث شود کودک تکالیفش را انجام ندهد. این مشکل، بیشتر در خانواده های تک والدی و خانواده هایی که هر دو والد شاغل هستند ، مشاهده می شود. در این موارد، می توانید از دیگران مثلا خانواده خود و همسرتان کمک بخواهید.

برای این کار، باید هماهنگی های لازم را با شخص مورد نظر به عمل آورید. دستور العمل هایی را که کودک باید انجام دهد در اختیار مراقب بگذارید. همچنین، به او توضیح دهید که چگونه در برابر اصرار کودک برای فرار از انجام تکالیف، واکنش نشان دهد.

افزون بر این، مراقب باید توجه داشته باشد که کودک دقیقا در ساعتی که برای انجام تکالیف مقرر شده این کار را شروع کند و تمام فعالیت های دیگر را متوقف کند. خودتان نیز می توانید در این ساعت با کودک تماس بگیرید و از این موضوع اطمینان حاصل کنید. به او بگویید زمانی که به منزل برگردید، تکالیف را مشاهده می کنید.

مشکل را با معلم کودک مطرح کنید.

از معلم بخواهید تا با بکارگیری انضباط خاص در مدرسه در حل این مشکل به شما کمک کند. این باعث می شود کودک بفهمد خانه و مدرسه در این زمینه با یکدیگر همکاری می کنند و این شما را به هدفتان نزدیک تر می کند.

اما گاهی ممکن است کودک در برابر انجام تکالیف مقاومت کند، نه به این خاطر که این کار را دوست ندارد، بلکه احساس می کند خودش به تنهایی از عهده آن بر نمی آید. او انتظار دارد تمام شب را با او بنشینید تا تکالیفش را انجام دهد و حتی ممکن است از شما بخواهد تا آنها را انجام دهید.

انتظارات خود و لزوم مسئولیت پذیری کودک را به او گوشزد کنید.
“ما انتظار داریم خودت تکالیفت را انجام دهی. این وظیفه ما نیست. ما نمی توانیم هر شب کنار تو بنشینیم تا تکالیفت را انجام دهی”.

زمانی به او کمک کنید که واقعا برای حل مسئله تلاش می کند.
تا زمانی که کودک حداقل دو بار برای حل مسئله یا پاسخ به سؤال تلاش نکرده است به کمک به او تن در ندهید. البته بعضی چیز ها واقعا سخت است و کودک به راحتی آنها را نمی فهمد. با این وجود، اجازه دهید تلاش کند.

تکالیف را انجام ندهید بلکه در انجام آنها به کودک کمک کنید.

انجام تکالیف توسط شما این پیام را به کودک منتقل می کند که “او نمی تواند”. این پیام، عزت نفس و مسئولیت پذیری کودک را از بین می برد. برای کمک به کودکتان، تکالیف را به بخش های کوچک تر و ساده تر تقسیم کنید.
مثلا، وقتی کودک می گوید: “این مسئله را نمی فهمم گیج شده ام”، از او بخواهید دستور العملی را که برای انجام تکلیف داده شده است برایتان بگوید یا با صدای بلند بخواند. (برای مثال، زیر کلمات هم خانواده با کلمه علم خط بکش).
سپس بگویید: “آفرین! حالا می توانی بگویی هم خانواده یعنی چه؟” در صورت پاسخ صحیح، او را تحسین کنید و بخواهید که زیر کلمات خط بکشد. در غیر این صورت، معنی آن را برای کودک توضیح داده و سپس، بخواهید که تکلیف را انجام دهد.

به خاطر داشته باشید که آموزش مسئولیت پذیری در قبال تکالیف، موفقیت و مسئولیت پذیری کودک را در بزرگسالی تضمین خواهد کرد.

منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.