آشنایی با 15 بیماری خاص پوستی و راه حل های درمانی

بیماری‌های خاص معمولا به آن گروه از بیماری‌هایی گفته می‌شود که دلیل مشخصی برای ابتلا به آنها وجود ندارد یا اینکه هنوز درمان‌های ساده و قطعی برای این گروه از بیماری‌ها، کشف نشده است

میان انواع بیماری‌های خاص یا صعب‌العلاج، فهرست حدود 15 بیماری پوستی هم وجود دارد که پزشکان و محققان جهان امیدوارند با پیشرفت‌های فراوانی که به صورت روزانه در حوزه پزشکی اتفاق می‌افتد، بتوانند درمان‌های کارآمد و با هزینه معقولی را برای این گروه از بیماری‌ها ارائه کنند. در ادامه این مطلب، به معرفی مهم‌ترین بیماری‌های پوستی خاص پرداخته می‌شود.

نشانگان پوست پوست‌انداز

ابتلا به این نشانگان مثل این می‌ماند که مادام‌العمر دچار آفتاب‌سوختگی شده باشید و بتوانید به‌راحتی یک لایه بیرونی از پوست خودتان را مثل کاغذ بکشید و بردارید. البته این حالت هیچ دردی ندارد، اما پوست در اغلب اوقات دچار خارش خواهد شد و علاوه بر ایجاد قرمزی، خشکی و ضخیم شدن پوست، فرد را با تاول نیز مواجه خواهد کرد. با توجه به ژنتیکی بودن، این نشانگان معمولا در همان اوایل دوران جوانی شروع می‌شود. استفاده از ماده‌هایی مثل وازلین برای نرم کردن پوست و همچنین داروهای موضعی برای زگیل‌ها و پینه‌ها می‌تواند حال فرد را بهتر کند و ظاهر بهتری به پوست او بدهد، اما دیگر درمان‌های پوستی رایج به مقابله با نشانگان پوست پوست‌انداز کمکی نمی‌کنند و حتی می‌توانند برای آن مضر باشند.

کروم ‌هیدروزیس

آیا تاکنون چیزی درباره عرق زرد، سبز، آبی، قهوه‌ای یا سیاه شنیده‌اید؟! چنین چیزی واقعا وجود دارد و افراد مبتلا به آن دارای غدد تعریق خاصی هستند که لیپوفوسین (نوعی رنگدانه در سلول‌های بدن انسان) بیش از حدی تولید می‌کند. البته در بعضی موارد هم ساختار شیمیایی لیپوفوسین در بدن این افراد با حالت هنجار آن تفاوت دارد. عرق رنگی می‌تواند در ناحیه‌های مختلف بدن مثل زیربغل‌ها و روی صورت یا به‌صورت حلقه‌های تیره‌رنگ در اطراف نوک پستان نمایان شود. برای حل این مشکل، راهی جز متوقف کردن فعالیت غدد تعریق وجود ندارد. چنین کاری هم به معنای استفاده روزانه از کرم یا دریافت شات‌های بوتاکس به‌صورت دوره‌ای و منظم است.

نکروبیوزیس لیپوئیدیکا

در نکروبیوزیس‌ لیپوئیدیکا، لک‌های کوچک، برآمده و قرمز (معمولا هم روی ساق پاها) به ‌آرامی رشد می‌کنند و بزرگ و بزرگ‌تر می‌شوند تا درنهایت به پچ‌های پوستی پهن و مسطح تبدیل شوند. این پچ‌ها لبه‌های قرمزی دارند و مرکزشان هم زردرنگ و براق است و احتمالا از بین هم نمی‌روند. پوست در این وضعیت نازک می‌شود و می‌تواند به‌راحتی شکاف بردارد و درنهایت زخم‌های دیر بهبودیابنده‌ای به نام «اولسر» شکل بگیرد. همین اولسرها می‌توانند فرد را به سرطان پوست مبتلا کنند. افراد مبتلا به این مشکل احتمالا دیابت دارند یا نهایتا خیلی زود به این بیماری مبتلا خواهند شد. پزشکان می‌توانند تا زمان نمایان شدن اولسرها برای شروع روندهای درمانی صبر کنند.

اپیدرمولوتیک ایکتیوز

نوزادان مبتلا به این بیماری ممکن است با پوست قرمز، تاول‌زده و ظاهرا نارسی متولد شوند که در قسمت‌هایی هم ضخامت غیرعادی‌ای دارند. پوست این نوزادان به‌راحتی دچار جراحت و التهاب می‌شود. پوسته‌های ضخیم و محکمی به‌صورت ردیف‌ردیف روی این پوست‌ها شکل می‌گیرند و خصوصا در ناحیه چین‌خوردگی‌های مفصلی بروز پیدا می‌کنند. آزمایش ژنتیکی می‌تواند به‌طور قطعی مشخص کند آیا کسی مبتلا به این بیماری است یا نه. درمان اپیدرمولوتیک ایکتیوز راحت نیست و جداسازی پوسته‌های فلس‌مانند آن عمدتا پوست را شکننده و مستعد ابتلا به عفونت می‌کند.

بیماری مورژلونز

در این بیماری فرد احساس می‌کند چیزی روی بدنش می‌خزد، نیشش می‌زند و گازش می‌گیرد. بعضی افراد مبتلا به این بیماری، مشاهده تارهای نازک روی پوست و اختلالات مربوط به حافظه، خلق‌وخو و تمرکز را نیز گزارش کرده‌اند. اگرچه تحقیقات مشخصی نشان می‌دهند ارتباط محتملی بین بیماری مورژلونز و عفونت‌ها وجود دارد، دانشمندان بر این باورند این بیماری در گروه مشکلات مربوط به سلامت روان قرار می‌گیرد. ضمنا آنها می‌گویند اگر فرد مبتلا به این بیماری تصور کند آلوده به شپش است، قطعا تصور اشتباهی درباره آن دارد. پزشکان در مواجهه با این مشکلات می‌توانند علت‌های دیگر را بررسی کنند و شیوه‌های درمانی خاصی را پیشنهاد دهند.

اریتروپوئیک پروتوپورفیریا

افراد مبتلا به اریتروپوئیک پروتوپورفیریا، تغییرات یا جهش‌های خاصی را در ژن‌هایشان تجربه می‌کنند که درنهایت پردازش نوعی ترکیب شیمیایی حساس به نور، به ‌نام پروتوپورفیرین را در بدن بسیار سخت می‌کند. این ماده در لایه‌های بالایی پوست جمع می‌شود و به نور ناشی از خورشید به اندازه دیگر منابع نور واکنش منفی نشان می‌دهد. پوست فرد مبتلا به این مشکل ممکن است با احساس سوزش، خارش یا گرگرفتگی مواجه شود. اگر این مشکلات برطرف نشوند، فرد با مشکلاتی مانند تاول یا آسیب‌های پوستی شدید مواجه می‌شود. با این‌حال، داروهای خاص تجویزی، نوع خاصی از ویتامینA و آهن می‌توانند به مقابله با اریتروپوئیک پروتوپورفیریا کمک کنند.

بیماری فلس ماهی

آهسته شدن پوسته‌ریزی طبیعی پوست باعث تجمع پروتئین خاصی به نام کراتین در بدن می‌شود که درنهایت فرد را با مشکلاتی مانند خشکی پوست، پوسته دادن پوست سر، پوسته‌های کوچک و شبیه فلس ماهی (خصوصا روی آرنج‌ها و قسمت‌های پایینی پاها) و همچنین ترک‌های پوستی عمیق و دردآور مواجه می‌کند. ضمنا، پوست افراد مبتلا به این مشکل ممکن است تیره‌تر شود. این بیماری که با اصطلاح ایکتیوز ولگاریس هم شناخته می‌شود، می‌تواند از والدین به فرزند منتقل شود یا از بیماری‌هایی مانند سرطان، بیماری تیروئید یا ایدز و اچ‌آی‌وی نشات بگیرد. البته زندگی کردن در محیط‌های مرطوب و گرم می‌تواند وضعیت افراد مبتلا به این بیماری پوستی را بهتر کند.

آمیلوئیدوز پوستی اولیه

این گروه از مشکلات پوستی به نوعی پروتئین ناهنجار به نام «آمیلوئید» مرتبط هستند که می‌تواند بیش از حد در بدن تجمع کند. آمیلوئیدوز لیکن، یکی از انواع این گروه از بیماری‌هاست که معمولا روی ساق پاها، ران‌ها، خود پاها و ساعدها نمایان می‌شود. زائده‌های پوستی ناشی از آنها نیز با احساس خارش همراه هستند و رنگ قهوه‌ای مایل به قرمز دارند. آمیلوئیدوز ماکولار هم نوع دیگری است که معمولا میان تیغه‌های شانه‌ها و روی قفسه سینه نمایان می‌شود و با پچ‌های پوستی مسطح و خاکی‌رنگ همراه است. آمیلوئیدوز ندولار هم می‌تواند روی بدن و صورت نمایان شود و با زائده‌های مایل به قرمزی همراه است که احساس خارش ایجاد نمی‌کنند.

لپروسی (جذام)

افرادی که به‌طور طبیعی در برابر لپروسی مقاوم نباشند، ممکن است این بیماری را در اثر تماس با فرد مبتلا به آن دریافت کنند. تماس با نوعی گورکن به نام «آرمادیلو» نیز می‌تواند باعث ابتلا به این بیماری شود. البته بیشتر انسان‌ها به‌طور طبیعی در برابر لپروسی مقاوم هستند. بروز علائم این بیماری سال‌ها طول می‌کشد، اما علائمش شامل چنین مواردی است؛ لک‌ها یا بثورات مایل به قرمز، تورم پوست و احساس بی‌حسی در آن قسمت یا در انگشتان دست یا پا. در ضمن، چشمان افراد مبتلا به این بیماری نیز شدیدا نسبت به نور حساس می‌شوند. مصرف آنتی‌بیوتیک معمولا لپروسی را درمان می‌کند و اگر فرد مبتلا به آن بیش از حد تا شروع روند درمان تعلل نکند، باید به‌صورت کامل درمان شود.

نشانگان بلاو

این نشانگان معمولا پیش از 4 سالگی همراه با بثورات فلسی‌شکل روی تنه اصلی بدن، دست‌ها یا پاها شروع می‌شود. گاهی اوقات هم با زائده‌های خاصی همراه می‌شود که فرد آنها را از زیر پوستش احساس می‌کند. این بیماری ژنتیکی، سیستم ایمنی بدن را به فعالیت بیش از حد وادار می‌کند و التهاب مضاعفی در بدن به‌وجود می‌آورد. بسیاری از افراد مبتلا به نشانگان بلاو، دچار مشکلاتی مانند آرتریت و مشکلات مربوط به چشم نیز هستند. بعضی از آنها حتی به بیماری‌های کلیوی مبتلا می‌شوند. اگر هیچ کدام از والدین به نشانگان بلاو مبتلا نباشند، ممکن است فرزند آنها به نوع خاصی از این نشانگان با نام «سارکوئیدوز زودرس» مبتلا باشد.

آرگیریا

رنگ خاکستری مایل به آبی روی پوست در این بیماری، از میزان ناچیزی نقره به‌وجود می‌آید که در بافت‌های بدن تجمع می‌کند. استفاده از نقره کلوئیدی که بعضی افراد آن را به‌عنوان مکمل غذایی مصرف می‌کنند، می‌تواند علت ابتلا به آرگیریا باشد و معمولا هم این مشکل حالت همیشگی دارد. نور آفتاب هم می‌تواند این بیماری را تشدید کند. از نظر علمی فایده‌دار بودن نقره کلوئیدی برای سلامت انسان تایید نشده است. محققان می‌گویند این ماده می‌تواند روند جذب داروهای خاصی مانند تیروکسین و آنتی‌بیوتیک‌ها را آهسته و ضعیف کند.

گزرودرما پیگمنتوزوم

ژن‌های وراثتی در گزرودرما پیگمنتوزوم اجازه نمی‌دهند بدن، سلول‌های آسیب‌دیده به‌واسطه اشعه‌های ماورای بنفش را ترمیم کند. این مشکل حتی شامل نور ناشی از لامپ برق نیز می‌شود. همین مشکل، احتمال ابتلا به سرطان پوست را در افراد 10 هزار برابر بیشتر می‌کند. حتی بیشتر افراد مبتلا به گزرودرما پیگمنتوزوم تا 10 سالگی به سرطان پوست مبتلا می‌شوند. اولین نشانه‌های این بیماری، شکل‌گیری کک‌و‌مک قبل از 2 سالگی است. شکل‌گیری لک‌های تیره، آفتاب‌سوختگی شدید و خشکی شدید پوست پس از قرار گرفتن زیر نور آفتاب نیز از دیگر نشانه‌های این بیماری محسوب می‌شوند. پزشکان می‌گویند برای محافظت از پوست، افراد مبتلا به گزرودرما پیگمنتوزوم باید تمام قسمت‌های بدن را بدون استثنا بپوشانند، حتما به تمام بدن کرم ضدآفتاب بزنند و حتما از عینک‌های محافظ و خاصی استفاده کنند که اشعه‌های ماورای بنفش را مسدود می‌کنند.

آکانتوزیس نیگریکانس

افراد مبتلا به آکانتوزیس نیگریکانس شدیدا می‌خواهند پچ‌های پوستی تیره، ضخیم و مخمل‌مانند این بیماری را از روی پوست جدا کنند، خصوصا اگر با خارش و بوی بد همراه باشند اما متاسفانه چنین کاری هرگز نتیجه‌ای نخواهد داشت. آرنج‌ها، زانوها، بندگاه انگشت‌ها و زیربغل، قسمت‌هایی هستند که غالبا با زائده‌ها پوستی ناشی از آکانتوزیس نیگریکانس مواجه می‌شوند. این بیماری با مشکلات شدید و سنگین همراه نیست اما می‌تواند نشانه‌ای از دیگر مشکلات مانند چاقی، بیماری دیابت، مشکلات هورمونی، واکنش منفی به داروها یا حتی سرطان باشد.

الاستودرما

بدن افراد مبتلا به الاستودرما می‌تواند در بعضی قسمت‌های بدن، الاستین بیش از حدی تولید کند که نوعی پروتئین است و استحکام و انعطاف‌پذیری پوست را تامین می‌کند. در این بیماری، پوست پس از کش آمدن دیگر به حالت اولیه خودش برنمی‌گردد، آویزان می‌شود و چین‌خوردگی پیدا می‌کند. محققان می‌گویند هنوز علت این مشکل روشن نیست. افراد مبتلا به الاستودرما معمولا این مشکل را در قسمت گردن، دست‌ها یا پاها مشاهده می‌کنند اما بیش از همه در آرنج‌ها و زانوها نمایان می‌شود. پزشکان می‌توانند پوست آویزان‌شده را از بدن جدا کنند اما این بیماری عمدتا دوباره برمی‌گردد.

اراپتیو گزانتوم

نمایان شدن زائده‌های پوستی برآمده، زگیل‌مانند و موم‌شکل در بدن می‌تواند نوعی نشانه هشدار باشد اما این زائده‌ها عفونی نیستند و خصلت مسری بودن هم ندارند. درواقع، نوعی از رسوبات چربی‌مانند ناشی از کلسترول هستند که به‌علت وجود سطح بالای تری‌گلیسرید در بدن به‌وجود می‌آیند. به گفته دانشمندان، زائده‌های ناشی از اراپتیو گزانتوم معمولا چند هفته پس از اینکه بیمار استفاده از داروها را شروع می‌کند و رژیم غذایی‌اش را تغییر می‌دهد، از بین می‌روند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.