تب خال (علائم و خطرات،پیشگیری و درمان)

با توجه به آغاز فصل سرما و شیوع بیماری های نظیر سرماخوردگی، آنفلونزا، تب و سایر بیماری های ویروسی و میکروبی که می توانند عامل عود تب خال باشند، اطلاعاتی علمی راجع به بیماری تب خال و نحوه شیوع و درمان آن و عوامل تحریک کننده تب خال و باور های نادرستی که در مورد آن وجود دارد، در چند مقاله پیاپی خدمتتان ارائه می کنم تا با این بیماری بیشتر آشنا شوید.

تب خال تاول های کوچکی است که روی لب ها یا اطراف دهان ایجاد می شود. تب خال توسط ویروس هرپس سیمپلکس ایجاد می شود و معمولاً بدون درمان ظرف چند روز بهبود می یابند.

زمانی که فرد با ویروس تب خال آلوده می شود، ممکن است هیچ علامتی نشان ندهد و اولین بروز علایم تب خال مدت ها بعد اتفاق بیفتد. تب خال معمولاً با احساس سوزن سوزن شدن، خارش و سوزش در اطراف دهان آغاز می شود، بعد از مدتی زخم های کوچکی پر از مایع در گوشه لب ایجاد می شود (به طور شایع در گوشه لب پایین).

چه عاملی باعث ایجاد تب خال می شود؟

گونه ای از ویروس هرپس سیمپلکس که عامل ایجاد تب خال است، ویروس هرپس سیمپلکس نوع 1 است. این نوع متفاوت از ویروس هرپس سیمپلکس نوع 2 است که عامل تب خال تناسلی است. در موارد نادر تب خال دهانی ممکن است توسط ویروس هرپس سیمپلکس نوع 2 نیز ایجاد شود. این اتفاق می تواند در نتیجه رابطه جنسی دهانی با کسی که تب خال تناسلی دارد اتفاق بیفتد.

ویروس هرپس سیمپلکس

ویروس تب خال به شدت مسری است و به راحتی در اثر تماس مستقیم و نزدیک از یک فرد به فرد دیگر منتقل می شود. بعد از این که فردی به ویروس آلوده شد، ویروس برای بیشتر مواقع غیر فعال باقی می ماند.

هر از چند گاهی ویروس به وسیله محرک های خاصی فعال شده و باعث بروز یک زخم تب خال می شود. این محرک ها در افراد متفاوت با هم فرق دارد، اما می تواند شامل خستگی، یک ضربه و زخم قبلی روی ناحیه بروز تب خال و عادت ماهانه در بانوان باشد.

برخی از افراد مکرراً به تب خال های دچار می شوند (مثلا دو تا سه بار در ماه)، در حالی که برخی دیگر فقط برای یک مرتبه تب خال می زنند و دیگر عود نمی کند. برخی از افراد نیز هرگز تب خال نمی زنند؛ زیرا ویروس در بدنشان هرگز فعال نمی شود.

درمان تب خال

تب خال معمولاً خود به خود طی 7 تا 10 روز از بین می رود. پماد های ضد ویروسی بدون نیاز به نسخه در داروخانه ها موجود است که اگر درست استفاده شوند می توانند علایم تب خال را بهبود بخشند و بهبود را تسریع کنند.

لازم است این درمان ها بلافاصله بعد از بروز اولین نشانه های تب خال انجام شوند تا موثر واقع شوند، یعنی همان زمانی که احساس مور مور، خارش یا سوزش در اطراف دهان دارید. استفاده از پماد های ضد ویروسی بعد از این زمان تاثیر زیادی نخواهد داشت.

برچسب های تب خال که حاوی ژل هیدروکلوئید هستند، نیز می توانند درمان موثری برای زخم های پوستی باشند. این برچسب ها برای ترمیم روی تب خال چسبانده می شوند. داروهای ضد ویروس خوراکی نیز برای موارد شدید تجویز می شوند.

عوارض تب خال

تب خال ها معمولاً خفیف هستند، اما در مواردی عارضه ایجاد می کنند. چنان چه نوشیدن دردناک شود، بدن بیمار به خصوص بچه های کوچک دچار کم آبی خواهد شد.

ویروس تب خال همچنین می تواند به سایر نقاط بدن گسترش یابد. به این حالت عفونت ثانویه می گویند. مثلاً می تواند باعث ایجاد زخم های دردناکی به نام عقربک هرپسی روی انگشتان شود.

پیشگیری از تب خال

پیش گیری از آلوده شدن به ویروس تب خال یا پیش گیری از عود کردن تب خال به طور کامل امکان پذیر نیست. تب خال زمانی بیشتر از همیشه واگیر دارد که تاول ها پاره شوند، اما می توانند تا زمانی که کاملا بهبود یابند واگیردار باشند. به این ترتیب شما طی زمانی که به تب خال دچار هستید، باید از ارتباط نزدیک با افراد خودداری کنید تا وقتی که تب خال کاملا بهبود یافته و ناپدید شود.

اگر تب خال دارید نباید با کسانی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند تماس نزدیک داشته باشید؛ زیرا این افراد نسبت به عفونت آسیب پذیر هستند؛ به عنوان مثال باید از تماس نزدیک با این افراد دوری کنید:

نوزادان تازه به دنیا آمده (اگر مبتلا به تب خال هستید، هرگز یک نوزاد را نبوسید)
افرادی که درمانهای تضعیف کننده سیستم ایمنی دریافت می کنند؛ همچون شیمی درمانی
بیماران خود ایمنی که کورتن با دوز بالا دریافت می کنند.
افرادی که به HIV مبتلا هستند.

اگر قبلا تب خال زده اید به احتمال زیاد می توانید آن را در زمان عود مجدد تشخیص دهید.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر شما یا فرزندتان برای اولین بار است که به ویروس تب خال آلوده شده اید.

اگر تب خال طی 7 تا 10 روز بهبود نیافت.

اگر شما به ویروس تب خال آلوده شده اید، باید مشخص کنید که چه عواملی باعث عود و ظهور آن می شوند. عوامل تحریک کننده تب خال در هر فرد با دیگری تفاوت دارد، اما شما با شناسایی عوامل شایع می توانید از بروز تب خال پیش گیری کنید:

خستگی: خستگی مانند بیماری و استرس باعث تضعیف سیستم ایمنی بدن می شود و می تواند موجب فعال شدن ویروس در بدن شده و تب خال ظهور کند؛ بنابراین سعی کنید آرامش داشته باشید، ورزش کنید، بخوابید و به تقویت سیستم ایمنی تان کمک کنید.

استرس: استرس نه تنها باعث به هم ریختگی عواطف و احساسات می شود، بلکه با تضعیف سیستم ایمنی بدن احتمال بروز تب خال را افزایش می دهد. با استرس مبارزه کنید. نفس عمیق بکشید و آرامش داشته باشید.

هوای سرد: از خودتان در مقابل هوای سرد محافظت کنید. با یک شال یا لباس یقه اسکی صورت خود را بپوشانید. هوای خشک و سوز زمستان می تواند باعث خشکی لب ها شود. از مرطوب کننده های لب برای مرطوب نگه داشتن و محافظت از لب ها استفاده کنید.

نور شدید خورشید: از پوستتان در مقابل اشعه خورشید محافظت کنید. نور فرا بنفش نه تنها به پوست آسیب می رساند؛ بلکه می تواند سبب عود تب خال شود. از ضد آفتاب و مرطوب کننده های لب که حاوی spf مناسب هستند، استفاده کنید و کلاه و چتر آفتابی به همراه داشته باشید.

تغییرات هورمونی: تغییرات هورمونی در دوره عادت ماهیانه می تواند سبب بروز تب خال شود. به سیکل هورمونی خود توجه کنید تا بتوانید استرس خود را مدیریت کنید.

صدمه و ضربه به لب و دهان: ضربه به لب و دهان می تواند باعث عود تب خال شود. این صدمه می تواند به علت یک ضربه ایجاد شده باشد و یا می تواند به دلیل یک فرایند دندانپزشکی باشد که باعث کشیدگی و صدمه به لب ها شده است. اگر این طور است با دندان پزشکتان در مورد راه های به حداقل رساندن این صدمات صحبت کنید.

سیستم ایمنی تضعیف شده: ابتلا به سرماخوردگی، تب یا آنفلونزا می تواند سبب کاهش مقاومت بدن شما در مقابل تب خال شود. در این شرایط استراحت کافی و دریافت مایعات می تواند به درمان بهتر و جلوگیری از ظهور تب خال کمک کند.

اقداماتی که می توانند از ابتلای شما به ویروس هرپس سیمپلکس پیش گیری کنند:

از تماس نزدیک با فرد مبتلا به تب خال (مثلا از بوسیدن وی) بپرهیزید.

ظروفی را که استفاده می کنید از ظروف فرد مبتلا به تب خال جدا کنید.

پس از آلودگی هیچ اقدامی وجود ندارد که بتواند از ایجاد تب خال پیش گیری کند، اما اقداماتی وجود دارد که با رعایت آنها می توانید دفعات ظهور تب خال را کم کنید یا از سرایت ویروس به دیگران پیش گیری کنید:

از آن چه سبب تحریک بروز تب خال می شود؛ نظیر استرس، سرماخوردگی و آنفلونزا پیش گیری کنید.

همیشه یک پماد آسیکلوویر یا پماد دوکوزانول در دسترس داشته باشید تا به محض احساس اولین نشانه های تب خال نظیر مور مور شدن و سوزش و خارش بتوانید استفاده کنید. برای اثر بخشی این پماد باید آن را به محض احساس اولین نشانه ها به کار ببرید.

همیشه از مرطوب کننده لب و ضد استفاده کنید. نور شدید آفتاب می تواند سبب عود تب خال شود.

از مصرف حوله، تیغ، مسواک یا سایر لوازم شخصی کسی که تب خال دارد، خودداری کنید.

زمانی که تب خال دارید، مرتب دست هایتان را بشویید و سعی کنید به زخمتان دست نزنید. این باعث می شود شما ویروس را به چشم، ناحیه تناسلی یا به دیگر افراد منتقل نکنید.

اگر مرتب تب خال می زنید با پزشکتان مشورت کنید تا با دریافت داروهای ضد ویروس خوراکی از عود مکرر آن پیش گیری کنید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.