دوپامین (فواید و خطرات،عوارض و تاثیر دارویی،نحوه استفاده)

دوپامین به عنوان محرک قلبی و گشاده کننده رگهای خونی کلیه در درمان نارسایی قلب، نارسایی کلیه، شوک کاردیوژنیک و انفارکتوس میوکارد به کار می ورد.
دوپامین از پیش‌سازهایش در مغز و کلیه سنتز می‌شود،دوپامین همچنین در بیشتر گیاهان و جانوران سنتز می‌شود. دوپامین در مغز نقش پیامرسان عصبی و در خون نقش هورمونی دارد، دوپامین به صورت عمده در وزیکول‌های نورون‌های دوپامینرژیک و همچنین در غدد آدرنال ذخیره می‌شود.

موارد و مقدار مصرف دوپامین

توجه: این دارو از طریق انفوزیون وریدی به صورت محلولی با غلظت mg/ml2/3-6/1 که از حل کردن دوپامین در دکستروز ۵ درصد، سدیم کلراید ۹/۰ درصد و یا سایر رقیق کننده های مناسب به دست می آید، تزریق می شود.

بزرگسالان و کودکان: دوز اولیه mcg/kg5-2 در دقیقه به صورت انفوزیون وریدی تزریق می شود و به تدریج mcg/kg10-5 در دقیقه بر مقدار آن افزوده می شود که در این افزایش دوزاژ فشار خون بیمار، برون ده قلبی و برون ده ادراربیماررا باید درنظر گرفت. دربیماران بدحال ممکن است تاmcg/kg50-20 در دقیقه هم تجویز گردد.

توجه: کاهش ادرار بدون به وجود آمدن کاهشی در فشار خون بیمار می تواند نشان دهنده لزوم کم کردن دوز دارو باشد.

اشکال دارویی Inj: 400mg/5ml

تنظیم قطرات دوپامین در ميكروست

آمپول دوپامین بصورت 200mg موجود است. دارو را با سرم D/W5% رقیق و طبق فرمول زیر از طریق میکروست انفوزیون شود.
مقدار محلول× دوز دارو ×وزن بيمار  ×60

مقدار دارو در حلال
توجه:
وزن بيمار بايد بر حسب كيلوگرم باشد.
مقدار محلول بايد بر حسب ميلي ليتر باشد.
فاكتور قطره در ميكروست برابر با 60 مي باشد
مقدار داروي تجويز شده(دوز دارو) بايد بر حسب ميكروگرم به ازاي كيلوگرم وزن بيمار در دقيقه باشد.
مقدار دارو در حلال بايد بر حسب ميكروگرم باشد.

در صورتی که 200 میلی گرم دوپامین در 100میلی لیتر سرم  دکستروز 5% یا نرمال سالین ریخته شود ، سرعت انفوزیون بر حسب میلی لیتر در ساعت  مطابق جداول زیر  می باشد :

مقدار داروی تجویز شده

g/kg/min?

 

سرعت انفوزیون (gtt/min )

40kg45kg5okg55kg60 kg65kg70 kg75 kg
11gtt1gtt1gtt1gtt2gtt2gtt2gtt2gtt
34gtt4gtt5gtt5gtt5gtt6gtt6gtt7gtt
56gtt7gtt8gtt8gtt9gtt10gtt11gtt11gtt
1012gtt13gtt15gtt16gtt18gtt20gtt21gtt22gtt
1518gtt20gtt22gtt25gtt27gtt30gtt31gtt34gtt
2024gtt27gtt30gtt33gtt36gtt39gtt42gtt45gtt
2530gtt34gtt39gtt42gtt45gtt49gtt53gtt57gtt
3040gtt41gtt45gtt50gtt54gtt59gtt64gtt68gtt

مطلب مشابه:آزمایش دوپامین

موارد منع مصرف و احتیاط دوپامین

در بیماران مبتلا به بیماریهای قلبی- عروقی نظیر بیماری ایسکمیک قلبی، آریتمی یا تاکیکاردی، آرتیواسکلروز، هایپرتانسیون و اتساع عروق خونی باید با احتیاط فراوان تجویز شود.
در مبتلایان به هیپرتیروئیدیسم و فئوکروموسیتوم با احتیاط تجویز شود.

مصرف در بارداری و شیردهی
در گروه C حاملگی قرار دارد. در دوران شیردهی باید با احتیاط تجویز شود.

تداخلات مهم دارویی دوپامین

این دارو در طی بیهوشی توسط داروهای سیکلوپروپان، هالوتان و سایر بیهوش کننده های هالوژنه باید با احتیاط بسیار زیاد استفاده شود و بهتر است پرهیز شود.
در بیمارانی که تحت درمان داروهای مهار کننده با مونوآمینواکسیداز(MAOI) نظیر ترانیل سیپرومین و ایزوکربوکسازید هستند دوز این دارو باید کاهش یابد (دوز اولیه ۱۰% دوز معمول دوپامین پیشنهاد می شود) و یا بهتر است دوپامین تجویز نگردد.
مصرف همزمان گلیکوزیدهای قلبی، کینیدین و یا ضد افسردگیهای سه حلقه ای باعث افزایش احتمال بروز آریتمی می شود. دوپامین با داروهای بتابلوکر (متوپرولول، تیمولول، پروپرانولول، اسمولول، آتنولول، سالبوتامول) و آلفابلوکر ( پرازوسین، ترازوسین، تامسولوسین) تداخل دارد.

عوارض جانبی دوپامین

شایع ترین: هیپوتانسیون، آریتمی، دردآنژینی، تاکیکاردی، تهوع و استفراغ.
مهم ترین: آریتمی، حمله آسم.

توصیه ها
برای جلوگیری از نکروز بافتی بهتر است این دارو در وریدهای بزرگ تزریق شود و اگر این دارو از رگ خارج شد بلافاصله باید ناحیه آسیب دیده را با ۱۰ تا ۱۵ میلی لیتر نرمال سالین حاوی ۵ تا ۱۰ میلی لیتر فنتولامین شستشو داد. این محلول را باید در تمام ناحیه آسیب دیده به صورت زیر پوستی تزریق کرد.
از محلول کردن ابن دارو با سایر داروها و به ویژه داروهای قلیایی نظیر بی کربنات سدیم یافنی توئین باید پرهیز شود.
همچنین در دوزهای پایین (mcg/kg/min10-5/2) اثرات دوپامینرژیک قوی و در دوزهای بالا (mcg/kg/min50-20) اثرات محرک قلبی- عروقی دارد.

شرایط نگهداری
در دمای ۱۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد نگهداری شود و از یخ زدگی محافظت گردد. محلول های تغییر رنگ یافته و یا محلول هایی که ۲۴ ساعت از زمان تهیه آنها گذشته است قابل استفاده نمی باشند.

توصیه ها و اقدامات پرستاری درباره دوپامین

پارستزی و سردی انتهاها را مد نظر داشته باشید ممکن است به دلیل کاهش جریان خون محیطی باشد.
این دارو نباید از رگ خارج شود.
قبل از قطع دارو لازم است دوزاژ کاهش یابد.
دلیل استفاده از این دارو افزایش میزان فشار و  افزایش میزان ادرار است.
دوپامین را نباید همراه با محلول بی کربنات سدیم و یا سایر محلول های قلیایی به طور هم زمان تزریق کرد، زیرا در PH قلیایی ،دارو به آرامی غیر فعال می شود.
قبل از تجویز دارو وزن بیمار را کنترل کنیدو برای تجویز دوپامین از جدول محاسبه میزان انفوزیون این دارو استفاده کنیدوآن را از طریق پمپ انفوزیون تجویز نمایید.قبل از شروع درمان با دوپامین ،هیپوولمی اصلاح گردد.ترجیحا برای انفوزیون داخل وریدی از ورید  بزرگ (مانند: ورید حفره کوبیتال) استفاده شود.در بیمارانی که دوپامین را برای درمان هیپوتانسیون دریافت می¬کنند، در حالی که دوز دوپامین بتدریج افزایش می¬یابد، فشارخون باید به همراه هر افزایش دوز دارو ،کنترل شود. بعد از دستیابی به نتایج مطلوب، فشارخون را حداقل هر یک ساعت کنترل نمایید.
جهت کنترل ایسکمی محیطی ناشی از نشت دارو، هرگونه تغییر در رنگ پوست یا دمای اندام ها را به دقت مورد توجه قرار دهید. تغییرات ضربان قلب، برون ده ادراری و علایم برطرف شدن کنفوزیون را به دقت ثبت کنید تا مشخص شود که آیا دارو تأثیر داشته است یا خیر.

منبع

نظرات بسته شده است.