ضد عفونی و استریل کردن با اکسید اتیلن در آزمایشگاه

اکسید اتیلن C2H4O گازي بیرنگ، با بو و طعم اتری شیرین قابل اشتعال و محلول در آب است .با توجه به قابلیت اشتعال بالا، به طور معمول به صورت ترکیبی با دیاکسید کربن کلرودی فلورو متان و گازهایی مانند نئون و فرئون به نسبت 10به 90 مورد استفاده قرار میگیرد.

در سالهاي اخیر استفاده از گاز اکسید اتیلن براي سترونسازی وسایل حساس به حرارت، موردتوجه قرار گرفته شده است. گاز اکسید اتیلن جزو عوامل آلکیله کننده است و از طریق آسیب به پروتئینها و اسیدهای نوکلئیک خاصیت ضدمیکروبی خود را اعمال میکند.

سترون سازی

از دستگاهی موسوم به استریلایزر اکسید اتیلن میتوان جهت سترون سازی وسایل پلاستیکي،لاستیکي، چرمي، پنبهاي و ابریشمي، کاتترها و لوله ها، ابزار ظریف جراحي، دوربین ها،نخ هاي بخیه، سیم هاي برق، پمپ ها، موتورها، بخشهای از دستگاههاي قلبي- تنفسي، مایعات،دستگاههای مکنده و انواع هندپیس هاي دندانپزشکي و به طورکلی انواع وسایل حساس به حرارت و رطوبت استفاده کرد.

هر چرخه سترون سازي با اکسید اتیلن تقریباً ۲۸5 nقیقه به طول مي انجامد. تمام وسایلي که با اکسید اتیلن سترون ميشوند باید ۸ تا ۲4 ساعت هوا دهي شوند، زیرا مواردي از سوختگي صورت در هنگام استفاده از ماسکهاي بیهوشي،التهاب حنجره و ناي در استفاده از لوله هاي تراشه، همولیز خون در دیالیز و استفاده از کاتترها در عمل جراحي قلب و آنژیوگرافي گزارش شده است.

قابلیت نفوذ پذیری اکسید اتیلن بالا است، اما مدت زمان سترون سازی طولاني و نیازمند محافظت ویژه جهت جلوگیري از ایجاد جرقه است. گاز اکسید اتیلن مسمومیت زا،حساسیت زا و در تماسهاي طولاني مدت، جهش زا و سرطان زا اسـت و سترون سازي با استفاده از اکسید اتیلن هزینه زیادي نیاز دارد.

قابلیت اشتعال و انفجار، داشتن باقیمانده سمی،نداشتن بو در غلظتهای کمتر از ( 700 PPM غیرقابل تشخیص در صورت نشتی) و ناسازگاری با محیط زیست (مخرب لایه ازن،) از دیگر معایب گاز اکسید اتیلن هستند. دستگاه استریلایزر اکسید اتیلن، معایب اتـوکلاو بخار شامل کند شدن لبه های تیز وسایل برنده، زنگ زدگی وسایل فلزی و باقی ماندن رطوبت در بسته ها پس از فرایند سترون سازی را ندارد.

پایش صحت فرایند سترون سازی

برای پایش صحت فرایند سترون سازی و عملکرد دستگاه استریلایزر اکسید اتیلن بایستي بدنه، درب، واشر، درجه حرارت، رطوبت و سیستم تهویه دستگاه کنترل گردد (پایش فیزیکی و شیمیایی) و از اسپور باسیلوس آتروفئوس به صورت هفتگي به عنوان نشانگر بیولوژیکی استفاده شود (پایش بیولوژیکی)

در پایش بیولوژیکی، تغییر رنگ محیط کشت مایع انکوبه شده به مدت 4۸ساعت در دمای 35-39 درجه سانتیگراد از نارنجی به زرد و یا زرد مایل به سبز نشانه کشت مثبت و نقص عملکرد دستگاه و فرایند سترون سازی است.

لازم به ذکر است که در صورت نابودی اسپورها، رنگ محیط کشت ثابت (نارنجی) باقی خواهد ماند.

در سـال 2000 اداره سـلامت و ایمنـي شـغلی OSHA ایـالات متحـده آمریـکا دسـتورالعمل محدودیـت اسـتفاده از گاز اکسـید اتیلـن را بـا رعایـت شـرایط ذیـل منتشـر کـرد:

پایش مراحل سترون سازی
استفاده از لباسهاي محافظ
برنامه هاي اضطراری یا اورژانس
آزمایشهای دورهاي بالیني کارکنان
بایگانی اسناد سترون سازی
تدوین طرح و دستورالعمل بحران
الزام به استفاده از نشانگرهاي حساس به EO توسط کارکنان
الزام به استفاده از نشانگرهاي حساس به EO در محیطهای کاری
تبدیل EO مصرف شده به دیاکسید کربن و بخارآب

اکسید اتیلن در درجه حرارت اتاق به شکل مایعی بیرنگ است.

در سال 1977 مؤسسـه ملي سـلامت و ایمني شغلی گاز اکسید اتیلن را عامل سرطان ز ا اعلام و اسـتفاده از آن را ممنوع کرد، همچنین در سال 197۸ آژانـس حفاظت محیط زیست EPA بـه دلیل جهش زایی، استفاده از گاز اکسید اتیلن را محدود نمود.

از آنجایی کـه رطوبت باقیمانده بـر سطح وسایل بـا گاز اکسید اتیgن ترکیب و تولید مواد مخربی مینماید، لازم است وسایل قبل از سترون سازی به طـور کامل خشک گردند.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.