آزمایش پروژسترون Progesterone (روش انجام،تفسیر نتایج)

پروژسترون یک هورمون استروئیدی است که در سلولهای گرانولوزا و سلولهای غلافی جسم زرد ساخته می شود.مکانهای اصلی ساخت هورمون تخمدان، جفت و بعضی اوقات قشر غده فوق کلیوی در هر دو جنس است جسم زرد منبع اصلی پروژسترون در زنان غیرباردار می باشد.

توضیحات درباره این هورمون

پروژسترون به همراه استروژن در تنظیم سیکل قاعدگی و لانه گزینی تخم در دیواره رحمی نقش مهمی دارد.

سطح سرمی پروژسترون در مرحله لوئتال چرخه قاعدگی افزایش می یابد که نشانه آزاد شدن تخمک می باشد در فاز لوتئال، حداکثر غلظت ۷-۳ روز بعد از تخمک گذاری است و تا ۶-۳ روز دیگر بالا باقی می ماند تا ۲۴ ساعت قبل از پایان پریود شروع به کاهش می کند.

در زمان بارداری این هورمون بطور گسترده توسط جفت تولید می شود در طی حاملگی از پایان سه ماه اول تا زمان زایمان نیز سطح سرمی پروژسترون به صورت چشمگیری افزایش می یابد.

مقادیر پایین همراه با حاملگی خارج رحمی (EP) یا سقط دیده می شود. استفاده از سطح پروژسترون سرم همراه با سطوح  BHCG می تواند در افتراق حاملگی طبیعی داخل رحمی از حاملگی غیرطبیعی داخل رحمی یا (EP)کمک کننده باشد.

سطوح BHCG و پروژسترون در حاملگی های غیرطبیعی پایین تر است.افزایش و کاهش میزان پروژسترون به موازات فعالیت فولیکولهای تخمدانی و جسم زرد صورت می گیرد.

اندازه گیری این هورمون می تواند برای تائید تخمک گذاری مورد استفاده قرار گیرد. عدم افزایش چرخه ای پروژسترون نشانه عدم تخمک گذاری است. سطح خونی پروژسترون در طی فاز فولیکولار خیلی پایین است.

نام آزمایش
Progesterone
نام انگلیسی تست
Progesterone
مخفف انگلیسی تست

نام فارسی تست
پروژسترون
نام های متعارف دیگر

آمادگی بیمار
آمادگی خاصی لازم نیست؛آخرین دوره قاعدگی بیمار و سه ماهه بارداری باید یادداشت شود.

نوع نمونه
نمونه خون از ورید بازو؛ تعداد محدودی از آزمایشگاه ها می توانند این آزمایش را روی بزاق انجام دهند.
بهترین زمان نمونه گیری

علت درخواست آزمایش پروژسترون

این تست برای کمک به تشخیص علت ناباروری، تعیین انجام تخمک گذاری، کمک به تشخیص حاملگی خارج از رحم یا عدم بارداری؛ پایش سلامت بارداری و کمک به تشخیص علت خونریزی غیرطبیعی رحمی؛ یا در زمان های خاص در طول سیکل قاعدگی زن برای تعیین اینکه آیا چه هنگامی تخمک گذاری می کند؛ در طول اوایل حاملگی، زمانی که علائم، امکان حاملگی خارج از رحم یا عدم بارداری را نشان می دهد؛ در طول بارداری برای کمک به تعیین سلامت جنین و جفت؛ و هنگامی که زن خونریزی غیرطبیعی رحمی دارد، درخواست می شود.

توضیح راجع به تست

این تست، سطح پروژسترون در خون را اندازه گیری می کند. پروژسترون، هورمون استروئیدی است که نقش اصلی آن کمک به آماده سازی بدن زن برای بارداری است؛ این هورمون در پیوستگی با چند هورمون زنانه دیگر کار می کند.

سطوح این هورمون ممکن است همراه با آزمایش های دیگر مانند FSH ، LH ،HCG، آزمایش تیروئید، آزمایش های انعقادی و CBC (شمارش کامل خون)، برای کمک به تعیین علت خونریزی غیرطبیعی رحم در زنان غیر باردار درخواست شود.

همچنین درباره آمپول پروژسترون نیز بخوانید

در چه شرایطی تست افزایش می یابد

برخی از کیست های تخمدان؛ حاملگی غیرقابل دوام که به عنوان حاملگی مولار (بچه خوره) شناخته می شود؛ شکل نادری از سرطان تخمدان؛ تولید بیش از حد پروژسترون توسط غدد فوق کلیوی؛ هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (CAH) سطح پروژسترون را افزایش می دهند.
سطح پروژسترون در بارداری های چندتایی (دوقلو، سه قلو و غیره) نسبت به بارداری هایی که فقط یک جنین دارند، بالاتر خواهد بود.

در چه شرایطی مقدار آزمایش پروژسترون کاهش می یابد

مسمومیت در اواخر بارداری؛ کاهش فعالیت تخمدان؛ عدم قاعدگی (آمنوره) سطح پروژسترون را کاهش می دهند.

تست های تکمیلی
Estrogens, hCG, FSH, LH
طریقه جمع آوری نمونه

نمونه خون از طریق فروبردن سوزن داخل ورید بازو به دست می آید؛ تعداد محدودی از آزمایشگاه ها می توانند این آزمایش را روی بزاق انجام دهند.

تداخلات دارویی
استفاده از مکمل های استروژن و پروژسترون، می تواند بر مقدار این هورمون تاثیر بگذارد.

اطلاعات تکمیلی درباره این هورمون

تفسیر نتایج آزمایش پروژسترون، به علت درخواست آزمایش و به دانستن آن که زن در کجای سیکل قاعدگی یا بارداری خود قرار دارد، بستگی دارد.

سطوح این هورمون معمولا شروع به بالا رفتن می کنند، زمانی که تخمک از تخمدان آزاد می شود، برای چند روز افزایش می یابد و سپس با شروع حاملگی بالا می ماند، یا افت می کند تا دوره قاعدگی شروع شود.

اگر سطح این هورمون به صورت ماهانه بالا و پایین نرود، زن نمی تواند تخمک گذاری کند یا عادت ماهانه داشته باشد. اگر میزان آن به طور طبیعی در اوایل حاملگی افزایش نمی یابد، حاملگی ممکن است خارج از رحم باشد، و یا ممکن است شکست بخورد.

اگر اندازه گیری سریالی، افزایش سطوح پروژسترون در طول زمان را نشان نمی دهد، ممکن است مشکلاتی با قابلیت زنده ماندن جفت و جنین وجود دارد.

عوامل مداخله گر در آزمایش پروژسترون

در بعضی سنجش‏ها، غلظت‏های بالای ۱۷ – هیدروکسی پروژسترون بطور کاذب سطوح پروژسترون را بالا می‏برد.
مصرف اخیر رادیوایزوتوپها می تواند بر نتایج آزمون که به روش رادیو ایمونو اسی انجام می گردد اثر بگذارد. مصرف رادیو نوکلئیدها قبل از آزمایش نیز بر نتایج تأثیر می گذارد.
حمل و نقل نامناسب نمونه موجب همولیز می گردد که ممکن است بر نتایج اثر بگذارد.
دارو هایی که موجب تداخل در نتایج آزمایش می شوند عبارتند از : استروژن، پروژسترون و کلومیفن.
در بیماران تحت درمان با دوز بالا بیوتین (برای مثال،>5 mg/day )، هیچ نمونه نباید حداقل تا ۸ ساعت پس از تزریق بیوتین گرفته شود.
قرص های ضد بارداری باعث کاهش کاذب سطح این هورمون می گردد.

مقادیر طبیعی آزمایش پروژسترون

سرم:
پیش از بلوغ: ۷-۵۲ ng/dl   (SI: 0.2-1.7 nmol/L )
بالغین مرد: ۱۳-۹۷ ng/dl   (SI: 0.4-3.1 nmol/L )
زنان مرحله فولیکولار: ۱۵-۷۰ ng/dl (SI: 0.5-2.2  nmol/L )
زنان مرحله لوتئال: ۲۰۰-۲۵۰۰ ng/dl (SI: 6.7-79.5  nmol/L )
زنان پس از یائسگی: کمتر از (۱٫۳ nmol/L) 40ng/dl
حاملگی: سه ماه اول: ۷۲۵-۴۴۰۰ ng/dl (SI: 23.0-140.5  nmol/L )
سه ماه دوم: ۱۹۵۰-۸۲۵۰ ng/dl (SI: 62.0-262.4  nmol/L )
سه ماه سوم: ۶۵۰۰-۲۲۹۰۰ ng/dl (SI: 206.7-728.2  nmol/L )

بزاق:
زنان مرحله فولیکولار: ۰٫۵-۴٫۰ ng/dl   (SI: 0.016-0.127 nmol/L )
زنان مرحله لوتئال: ۶٫۰-۱۲٫۰ ng/dl   (SI: 0.19-0. 38 nmol/L )

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.