کهیر پوست (علت،علائم و نشانه،راه های درمانی دارویی و خانگی)

کهیر ضایعاتی قرمز رنگ، برآمده و خارشدار است که به دنبال اتساع عروق،افزایش جریان خون و افزایش نفوذپذیری رگهای خونی در پوست تظاهر میکند.
اندازه این ضایعات از چند میلیمتر تا ضایعاتی به اندازه کف دست متغیر است.کهیرها میتوانند به صورت منفرد یا گروهی دیده شوند.

ویژگی اصلی کهیر، فعال شدن ماستوسیتها است که منجر به آزادسازی هیستامین و برخی دیگر از واسطه های التهابی میشود.این امر به نوبه خود باعث ایجاد کهیر روی پوست و خارش شدید میشود.

آنژیوادم،نتیجه ی افزایش موضعی نفوذپذیری رگها میباشد که بیشتر در لب، دهان، حلق، پلک و اندام تناسلی رخ میدهد. تورم بافتی در آنژیوادم بیشتر از آنکه با خارش همراه باشد،دردناک است.
این بیماری بیشتر لایه های سطحی پوست تا درم پاپیلاری را درگیر میکند،درحالیکه آنژیوادم در لایه های زیر مخاطی و لایه رتیکولار درم رخ میدهد.

انواع کهیر

تظاهراتش در دوران کودکی و بزرگسالی مشابه است.

کهیر معمولی:شایعترین نوع است که با بروز ناگهانی در هر نقطه ای از بدن با یا بدون آنژیوادم مشخص میشود.گرچه این نوع عموماً به صورت ناگهانی و خودبه خودی بروز میکند،اما در بیشتر موارد امکان تشخیص عوامل تشدیدکننده مثل گرما یا فشار ناشی از لباس وجود دارد.

بنا به تعریف،درصورتیکه همراه یا بدون آنژیوادم بیش از شش هفته طول بکشد به آن کهیر مزمن اطلاق میگردد.که میتواند باعث ایجاد مشکلات عدیده ای برای بیمار شده و به طور قابل ملاحظه ای کیفیت زندگی بیماران را کاهش دهد به گونه ای که این تأثیر حتی با بیماریهای قلبی-عروقی قابل مقایسه است.

کهیر فیزیکی:این نمونه بر اثر یک یا چند محرک فیزیکی بوجود می آیند.برخلاف کهیر معمولی،در این موارد، کهیر اساساً به دنبال قرار گرفتن در معرض محرک خاص بروز میکند.

آنژیوادم: آنژیوادم بدون کهیر را باید با آنژیوادمی که همراه کهیر بروز میکند تفکیک نمود زیرا این پدیده میتواند نشانه ای از کمبود آنزیم بوده یا به دنبال مصرف داروهای مهارکننده آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین ایجاد میگردد.گاهی این بیماران با درد شکم بدون آنژیوادم قابل مشاهده مراجعه میکنند.آنژیوادم بدون کهیر میتواند بدون علت شناخته شده یا ایدیوپاتیک نیز رخ میدهد.

کهیر تماسی:این نوع صرفاً در صورت جذب مادهی محرک از راه پوست یا غشای مخاطی بروز میکند و هرگز به صورت خودبه خود ایجاد نمیشود. جذب پوستی یا مخاطی ماده حساسیت زا می تواند موجب بروز واکنشهای موضعی یا سیستمیک شود.
ممکن است کهیر تماسی در افرادی که دارای حساسیت شدید مثل آلرژی به لاتکس هستند منجر به بروز آنافیلاکسی گردد.

واسکولیت کهیری:این ضایعات از نظر بالینی به شکل کهیر بروز کرده ولی در حقیقت در نتیجه ی التهاب رگهای کوچک ایجاد میشوند که با بررسی آسیب شناسی مشخص میشود.
واسکولیت میتواند نشانه ای از بیماری سیستمیک بوده و با درگیری مفصلی و کلیوی نیز همراه باشد.

سندرمهای خود التهابی:بیماری هایی هستند که در آنها همراه تب،بی قراری و برخی دیگر از علائم سیستمیک تظاهر میکند.

سندروم ماکل- ولز که منجر به ناشنوایی حسی- عصبی و در مواردی آمیلوئیدوز کلیوی میشود از جمله ی این بیماریها میباشد. موارد ارثی معمولاً از دوران
کودکی بروز مینماید.

علت:
اغلب اوقات مبتلایان به کهیر مزمن را به عنوان موارد بالینی آلرژی طبقه بندی کرده و تلاش میشود موادی که این دسته از بیماران به آن آلرژی دارند مشخص گردد.

طبقه بندی علت کهیر

خود ایمنی: مکانیسم آن بهصورت اتوآنتی بادی خودبه خود علیه گیرنده روی ماستوسیته ا با پیوند روی ماستوسیت.
محرکهای فیزیکی: آزادسازی مستقیم واسطه های شیمیایی از ماستوسیت ها
القاشده توسط دارو: کاهش متابولیسم کینین، تغییر سطح لوکوترینها
عفونت: فعالسازی کمپلمان و تشکیل کمپلکس ایمنی
آلرژی: کهیر تماسی آلرژیک با واسطه
کمبود مهارکننده: ژنتیکی و اکتسابی
دگرانولاسیون ماستوسیتها
واسکولیت: التهاب رگهای کوچک، رسوب ایمنوگلوبولین و کمپلمان

پاتوژنز

مهم ترین سلول دخیل در ایجاد این ضایعه،ماست سل های جلدی یا مخاطی می باشند که در فرآیند دگرانولاسیون، مواد وازواکتیو از قبیل هیستامین آزاد میکنند. هیستامین به عنوان یکی از ترکیبات اصلی بروز کهیر و آنژیوادم شناخته میشود.

سایر مواد واسطه ای مانند لوکوترینها و پروستاگلاندین ها که از غشای سلولها منشأ میگیرند نیز متعاقباً آزاد شده و در فاز ابتدایی و انتهایی واکنشها با اثر بر بافتهای سطحی نقش خود را ایفا میکنند.

با وجود آن که بعضی تظاهرات فعالیت ماستوسیت ها نظیر خارش و تورم به سادگی قابل شناسایی بوده و معمولاً به آنتی هیستامین ها واکنش نشان میدهند،بررسی میزان التهاب در لایه های عمیق تر پوستی دشوارتر است و احتمالاً مکانیسمهای بیشتری در رخداد آنها دخالت دارند.

واسطه های التهابی متعددی موجب افزایش تراوش پذیری مویرگ های ریز و تراوش پلاسما و ایجاد ادم میشوند.

بررسی آسیب شناختی نمونه پوستی از ضایعات مربوط به کهیر خودایمن و کهیر مزمن ایدیوپاتیک نشان دهنده ی ارتشاح دور عروقی لنفوسیتها، منوسیتها و گرانولوسیت ها (نوتروفیل، بازوفیل،ائوزینوفیل) میباشد.

در برخی از بیماران فقط تغییرات مختصری به صورت التهاب سلولهای اندوتلیال، تراوش گلبولهای قرمز در برخی موارد ارتشاح گلبول های سفید دیده میشود.

کهیر خودایمن
برخی از بیماران دچار کهیر مزمن ایدیوپاتیک دارای اتوآنتی بادیهای آزادکننده هیستامین هستند. آنتی بادیها علیه گیرنده بر روی ماستوسیت ها در برخی از موارد نوع مزمن دیده میشود.

کهیر مربوط به کمپلکس ایمنی
کهیر واسکولیتی و واکنش های کهیر ناشی از مصرف دارو یا فرآورده های خونی (بیماری سرم) ناشی از ایجاد کمپلکس های ایمنی در مویرگ های خونی میباشد.
فعالسازی کمپلمان از طریق آنافیلاتوکسی موجب افزایش آزادسازی هیستامین از ماست سل ها میشود. این آبشار التهابی بر اثر واکنش متقابل آنتی ژن-آنتیبادی و تولید کمپلکسهای ایمنی ایجاد میگردد.

کهیر وابسته به کمپلمان: آنژیوادم مربوط به کمبود مهارکننده استراز، بیشتر بر اثر کینین های ناشی از فعالسازی کمپلمان میباشد.

مطلب خواندنی:تاول پوستی

تشخیص کهیر

ثبت زمان بروز علائم پس از مواجهه با عوامل محرک ابزار بسیار مفیدی در تشخیص صحیح علت این ضایعه است.
شمارش کامل سلولهای خونی: یافته های این آزمایش میتواند سرنخی در رسیدن به تشخیص علت کهیر باشد؛به عنوان مثال افزایش شمارش ائوزینوفیل ها در عفونتهای انگلی و واکنشهای دارویی دیده میشود و در واسکولیت کهیری تعداد نوتروفیل ها افزایش مییابد.

آزمایش کامل ادرار
در موارد عفونت ادراری به عنوان علت این ضایعه یا درگیری کلیه در واسکولیت کهیری ممکن است خون یا پروتئین در ادرار مشاهده شود.

انگل شناسی
در صورت وجود ائوزینوفیلی توجیه نشده در خون یا سابقه مسافرت به مناطقی که انگل در آنجا شایع است آزمایش استول تازه و در موارد خاص بررسی سرولوژی از نظر عفونت انگلی کمک کننده است.

کرایوگلوبولین
نمونه لخته جمع آوری و در دمای 37درجه سانتیگراد به آزمایشگاه ارسال میشود. این آزمون در کهیر سرمایی ثانویه ممکن است مثبت باشد.

عفونت و غذاها
در کهیر معمولی حاد و مزمن، درمان عفونتها یا بیماریهای التهابی مانند گاستریت ناشی از هلیکوباکتر پیلوری یا اجتناب از برخی مواد غذایی، افزودنیها و داروها میتواند در برخی از بیماران مفید واقع شود.

تنش روانی
تنش های روانی میتوانند باعث ایجاد یا تشدید خارش در برخی از موارد مزمن شود.

بیماریهای سیستمیک
کهیر مزمن میتواند با هیپرتیروئیدی یا هیپوتیروئیدی (تیروئیدیت هاشیموتو) همراه باشد. در برخی بیمارانی که اختلال تیروئید ندارند اما اتوآنتی بادی دارند، درمان با لووتیروکسین ممکن است باعث بهبودی شود.

درمان کهیر

رژیم غذایی: مصرف نکردن مواد آلرژن کاذب میتواند به بهبود کهیر مزمن کمک کند. البته باید از رژیمهای غذایی شدید و غیرلازم هم اجتناب کرد مگر اینکه شواهد قابل قبولی برای آن وجود داشته باشد. باید توجه داشت که این مواد معمولاً تشدیدکننده هستند اما عامل آن نمی باشند.

آنتی هیستامین ها:واژه آنتی هیستامین عمدتاً به آنتاگونیست های معکوس گیرنده اطلاق میگردد که با اتصال به گیرنده مانع اتصال و عملکرد هیستامین میگردند.
معمولاً این واژه، مهارکننده های گیرنده را دربر نمی گیرد. آنتی هیستامین ها به دو نسل قدیم و جدید تقسیم میشوند. آنتی هیستامین های قدیمی تحت عنوان آنتی هیستامین های خواب آور نیز نامیده میشوند و به آنتی هیستامین های نسل دوم، آنتی هیستامین های غیرخواب آور نیز میگویند. آنتی هیستامین ها داروهایی بدون نسخه هستند.

حداکثر غلظت این داروها پس از دو ساعت اتفاق میافتد و به پروتئینها متصل میشوند. متابولیسم آنها معمولاً از طریق آنزیم سیتوکروم کبدی اتفاق میافتد، بنابراین نیمه عمر آنها در بیماران با نارسایی کبد و همچنین بیمارانی که داروی مهارکننده سیستم سیتوکروم نظیر اریترومایسین و کتوکونازول دریافت میکنند ممکن است طولانی تر شود.

منبع
ماهنامه اخبار آزمایشگاهی
webmed

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.