قرص ایزوترتینوئین (روش مصرف،فواید و عوارض،تداخلات دارویی)

ایزوترتینوئین یک دارو برای درمان آکنه شدید است. به ندرت این دارو در پیشگیری نوعی سرطان پوست (scc)، و همچنین در سرطان مغز و پانکراس و … استفاده می‌شود.

ایزوترتینوئین ( راکوتان ) در درمان آکنه های شدیدی که می توانند ایجاد کیست و ندول عمیق و دردناک کنند و معمولا پس از درمان هم از خود جای اسکار باقی می گذارند تجویز می شود.

مراقبت و درمان آکنه شدید گاهی بسیار دشوار است، هنگامی که سایر درمان ها مثل مصرف آنتی بیوتیک، بنزوئیل پراکساید و لایه بردار ها جوابگو نیستند، راکوتان بهترین و تنهاترین گزینه درمان است که در 85% موارد سبب درمان و بهبود همیشگی پوست می شود.

ایزوترتینوئین به صورت کپسول خوراکی، بیشتر با نام‌های تجاری روآکوتان (Roaccutane) و آکوتان عرضه می‌شود. ایزوترتینوین از مشتقات ویتامین آ است که به صورت طبیعی با میزان خیلی کم در بدن انسان وجود دارد. این دارو از طریق کاهش چربی پوست (وادار کردن غده‌های چربی پوست به کم کردن تولید چربی) باعث کم شدن آکنه در پوست می‌شود.

موارد مصرف ایزوترتینوین

معمولآ این دارو در آکنه‌های نوع شدید (جوش‌های چرکی و بزرگ) و در مواردی که داروهای معمول آکنه (مانند بنزوییل پروکساید) مؤثر واقع نشده‌اند به عنوان آخرین درمان استفاده می‌شود.

در موارد معمولی نیز قابل استفاده‌است اما اصولاً دارویی با این عوارض جانبی و هزینه نباید برای موارد سطحی هم استفاده شود. در پسوریازیس نیز بکار رفته‌است.

موارد عدم مصرف ایزوترتینوین

هنگام بارداری یا شیردهی: زیرا باعث سقط جنین یا عقب ماندگی نوزاد می‌شود و عوارض نامطلوبی روی طفل برجا می‌گزارد.
حساسیت نسبت به ویتامین آ رواکوتان و داروهای مشابه آن
مصرف هم‌زمان با پادزیست (آنتی بیوتیک)ها به ویژه تتراسیکلین
داشتن نارسایی کبدی ویا کلیوی
مبتلایان به چربی خون (گلیسرول و تری گلیسرید) بالا
وجود سطح بالای ویتامین آ در بدن
مصرف در افراد کهنسال

مطلب مرتبط:روغن و اسانس گیاهی برای رفع جوش

مکانیسم اثر ایزوترتینوئین (راکوتان)

ایزوترتینوئین مربوط به دسته ای از داروهاست که با نام رتینوئیدها شناخته می شوند، مکانیسم اثر این خانواده دارویی از طریق کاهش میزان تولید چربی پوست ( سبوم ) است،
مکانیسم دقیق عملکرد ایزوترتینوئین ( راکوتان ) مشخص نشده است ولی بر روی تمامی مسیر ایجاد آکنه اثر می گذارد و واضحا چربی پوست را کاهش می دهد (35 % تا 58 %) و همچنین باعث کاهش سایز غدد تولید کننده چربی می شود.
باکتری مولد آکنه روی چربی پوست زندگی می کند پس با کاهش چربی پوست باکتری مولد آکنه نیز از بین می رود.

پیش از آغاز درمان با ایزوترتینوئین

این دارو باید حتمآ تحت نظر پزشک استفاده شود لذا از مصرف خودسرانه جدا خودداری کنید.
پزشک خود را در خصوص هرگونه سابقه حساسیت، بیماری قبلی و استفاده از داروهای دیگر آگاه کنید.
آزمایش برای تعیین سطح کلسترول خون و آنزیمهای کبدی توصیه می‌شود.

نحوه درمان و مقدار مصرف ایزوترتینوین

میزان مصرف ایزوترتینوئین بستگی به نظر پزشک معالج شما دارد. مصرف روزانهٔ دارو ۰٫۵ تا ۱ میلیگرم برای هر کیلوگرم وزن بدن می‌باشد که بسته به شدت بیماری تعیین می‌گردد. به عنوان مثال یک فرد ۸۰ کیلوگرمی با شدت آکنه متوسط روزانه باید دو کپسول ۲۰ میلیگرمی مصرف کند.
کپسول‌ها باید بلافاصله بعد از غذا میل شود. در صورت فراموش کردن یک وعده، اگر وعده بعد نزدیکتر بود از وعدهٔ بعدی آغاز کنید و هیچگاه دو کپسول را با فاصلهٔ زمانی کوتاه نخورید.

طول دورهٔ درمان

طول دورهٔ درمان با نظر پزشک تعیین می‌گردد. طول درمان آکنه بوسیلهٔ رواکوتان بین ۲ تا ۹ ماه متغیر است.

تأثیر داروی ایزوترتینوئین

در هفته‌های آغازی درمان احتمالآ جوش‌های شما شدیدتر می‌شود. این به خاطر آنست که در ابتدا پوست در مقابل دارو واکنش نشان می‌دهد و با تولید چربی بیشتر سعی در تعدیل شرایط دارد که افزایش ترشح چربی منجر به تولید جوش‌های بیشتر می‌گردد. در این باره نگران نباشید. این امر نشان دهندهٔ آنست که دارو مؤثر واقع شده‌است.

پس از این (حدوداً از هفتهٔ سوم به بعد) میزان آکنه بطور شگفت‌آوری کاهش می‌یابدو این بهبودی حتی پس از پایان یافتن دارو نیز ادامه پیدا می‌کند.

توصیه‌های طول درمان:
اگر در طول درمان حامله شدید، فورآ ایزوترتینوئین را قطع نموده و پزشک خود را در جریان قرار دهید. توصیه شده در طول درمان از داروهای پیشگیری‌کننده استفاده کنید.
در طول درمان همواره با جلسه‌های منظم پزشک را از حال خود مطلع کنید. همچنین سطح کلسترول خون نیز باید بطور ماهیانه آزمایش شود.
بدون مشورت پزشک دارو را قطع نکنید و میزان مصرف را نیز تغییر ندهید.
دارو را در موارد مشابه مصرف نکنید و مصرف آن را به دیگران توصیه نکنید.
بدون مشورت پزشک هم‌زمان از داروهای دیگر استفاده نکنید.
در طول دورهٔ درمان و یک ماه پس از آن از اهدای خون اجتناب کنید.
تا حد امکان از قرار گرفتن در معرض نور خورشید دوری کنید و از کرم‌های ضد آفتاب استفاده کنید. در طول درمان حساسیت پوست شما نسبت به آفتاب افزایش می‌یابد.
از کیسه کشیدن پوست اجتناب کنید؛ زیرا به علت حساس شدن پوست احتمال ایجاد گودال (scar) روی پوست افزایش می‌یابد.
از مصرف مشروبات الکلی در طول درمان خودداری کنید؛ زیرا باعث عوارض کبدی خواهد شد.

عوارض جانبی ایزوترتینوین

خشکی لب: عارضهٔ این داروست که با استفاده از کرم‌های چرب‌کننده مثل کرم وازلین مرتفع می‌شود.
خشکی دهان، بینی، چشم:دراین موارد در صورت تمایل می‌توانید از قطره چشمی و کرم داخل بینی استفاده کرد. با توجه به خشکی چشم استفاده از لنزهای چشمی توصیه نمی‌شود.
خون‌ریزی بینی:معمولآ در هفته‌های دوم یا سوم که خود به خود مرتفع می‌شود.
درد خفیف مفاصل و ماهیچه‌ها به ویژه زانو
احساس خستگی و سردرد خفیف پس از مصرف ایزوترتینوئین
حساس شدن پوست به آفتاب و آفتاب‌سوختگی
افزایش ریزش مو: اکثرآ زودگذر ولی در موارد بسیار نادر ممکن است دائمی‌شود.

این عوارض عموماً ملایم و زودگذرند. اکثر آن‌ها پس از اتمام دورهٔ درمان رفع می‌شوند.

در صورت مشاهدهٔ این عوارض فورآ مصرف ایزوترتینوئین را قطع کنید و پزشک خود را در جریان بگذارید:

حالت تهوع
استفراغ
سردرد شدید و مزمن
تاری چشم و اختلال در بینایی
احساس افسردگی شدید
اختلال در سیستم عصبی
اختلال در حافظه

سایر عوارض این دارو

می‌توان به قرمزی صورت و جای جوشها اشاره کرد که تا چندین ماه بعد از قطع دارو باقی می‌ماند. به ندرت دارو بر روی برخی افراد هیچ اثری ندارد. از عوارض ایزوترتینوئین  تمایل به خود کشی است به خصوص در افرادی با سابقه افسردگی.

مواد متشکله ایزوترتینوین

هر کپسول حاوی ۲۰ یا ۱۰ میلی‌گرم ایزوترتینوئین است و همچنین مواد زیر نیز در آن بکار رفته‌است:
روغن سویا، موم زرد، روغن نباتی هیدروژنه، ژلاتین، گلیسرول، آب، سوربیتول، مانیتول، نشاسته ذرت فراوری|فراورده‌شده، تیتانیوم دی اکسید و…
در ترکیب رواکوتان قند، گلوتن، ترترزین و دیگر رنگهای شیمیایی بکار نرفته‌است.

فراموش کردن نوبت مصرف ایزوترتینوئین
در صورت فراموش کردن یک نوبت دارو، به محض یادآوری دارو را مصرف کنید و اگر نزدیک به نوبت بعدی مصرف بود لازم نیست دوز فراموش شده مصرف شود.
به هیچ عنوان برای جبران نوبت فراموش شده میزان مصرفی را زیاد نکنید.

محل نگهداری ایزوترتینوئین
دارو را در دمای اتاق ( 15 تا 30 درجه سانتی گراد ) و به دور از تابش مستقیم نور و رطوبت نگهداری کنید.
همانند تمام داروهای دیگر دور از دسترس کودکان قرار دهید.

منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.