فنی توئین (عوارض مصرف زیاد،خطرات و فواید دارویی)

فنی توئین دارویی ضد صرع است که غشاء نورون‌ها را تثبيت مي‌كند و باعث محدود كردن فعاليت كانون تشنج از راه افزايش خروج و كاهش ورود سديم از غشاء سلول نورون‌ها مي‌شود. اين دارو به آهستگي از روده كوچك جذب مي‌شود.

فني توئين، به طور گسترده‌اي در بدن توزيع مي‌شود. اين دارو در كبد متابوليزه مي‌گردد.

طبقه بندي فارماكولوژيك
مشتق هيدانتوئين

طبقه بندي درماني
ضدصرع

اشكال دارويي فنی توئین
Cap: 100 mg
Inj: 50 mg/mL (5ml)
Susp: 30 mg/5mL

موارد و مقدار مصرف فنی توئین

صرع استاتوس
دوز بارگيري براي بزرگسالان و كودكان: mg/kg15-10 به صورت داخل وريدي (IV) تزريق مي شود.بايد سرعت تزريق يكنواخت بوده و از mg50 در دقيقه بيشتر مصرف نشود.
دوز نگهدارنده بزرگسالان:  ابتداmg 100 خوراكي ياIV  هر 6 تا 8 ساعت تجويز مي شود (24 ساعت بعد از شروع دوز بارگيري، دوز نگهدارنده تجويز مي گردد).
بيماريهاي تشنجي (صرع تونيك كلونيك ژنراليزه، صرع فوكال)
دوز بارگيري و نگهدارنده همان دوزهاي پيشنهادي براي درمان صرع استاتوس است ولي مي توان دوز بارگيري را به صورت خوراكي هم تجويز كرد. ابتداg 1-6/0 فني توئين خوراكي در سه دوز منقسم و به فواصل 2 ساعت تجويز مي شود و 24 ساعت بعد دوز نگهدارنده شروع مي شود.

پيشگيري از تشنج در جراحي هاي اعصاب
mg200-100 به صورت داخل وريدي به فواصل حدود 4 ساعت درحين جراحي و بعد از عمل تزريق مي شود.

موارد منع مصرف و احتياط فنی توئین

در صورت حساسيت مفرط به هيدانتوئين ها (ازجمله فني توئين) تجويز نشود. اگر راش هاي ايجاد شده خفيف باشد ميتوان بااحتياط و دوباره دارو را شروع كرد ولي درصورت عود مجدد بايد داروقطع شود.
فني توئين در كبد متابوليزه مي شود بنابراين در بيماران مبتلا به اختلال عملكرد كبدي بايد با احتياط تجويز شود.
در ديابتي ها با احتياط تجويز شود.
در صورت لزوم قطع دارو اين كار بايد تحت پوشش داروي ضد صرع ديگري انجام شود.

مصرف فنی توئین در بارداري و شيردهي
در گروه D حاملگي قرار دارد. در دوران شيردهي نبايد مصرف شود يا بايد براي قطع شيردهي اقدام گردد.

تداخلات مهم دارویی

فني توئين القاء كننده شديد آنزيمي است و متابوليسم تعدادي از داروها را افزايش مي دهد از جمله: برخي آنتي بيوتيك ها، ضد انعقادها، كورتون ها، كينيدين و ضد بارداري هاي خوراكي (به همين دليل احتمال بروز حاملگي ناخواسته وجود دارد).
برخي داروها اثر هيدانتوئين ها (از جمله فني توئين) را افزايش مي دهند و احتمال بروز مسموميت وجود دارد مانند: بنزوديازپين ها، الكل، فلوكونازول، مترونيدازول، امپرازول، ضدافسردگي هاي سه حلقه اي،  سولفاناميدها، كلرفنيرامين و ايبوپروفن.
مصرف همزمان داروهايي مثل ريفامپين، تئوفيلين، آنتي اسيدها، چاركول و اسيد فوليك باعث كاهش اثرات فني توئين مي شود.

عوارض جانبي فنی توئین

شايع ترين: تهوع، استفراغ، اغتشاش شعور، سرگيجه، سردرد، رعشه، عصبانيت، بي خوابي، نوروپاتي محيطي، عدم تعادل، بثورات جلدي وحركات غير ارادي چشم.
مهم ترين: كلاپس قلبي- عروقي، دپرسيونCNS، هيپوتانسيون ناشي ازتزريق سريع وريدي (بيش از mg50 دردقيقه).

عوارض جانبي و ناخواسته فنی توئین

CNS: آتاكسي/ سردرد/ سرگيجه/ عصبانيت/ گيجي/ بي‌خوابي
Derm: استيون- جانسون/ نكروزتوكسيك اپي‌درمال/ حساسيت به نور/ هيرسوتيسم/ لوپوس اريتاموس
GI: استفراغ/ تهوع/ هبپريلازي لثه
Hema: لكوپني/ ترومبوسيتوپني پان سيتوپني/ آگرانولوسيتوز/ آنمي مگالوپلاستيك
Other: فيبريلاسيون بطني/ دوبيني/ هپاتيت/ لنفادونوپاتي/ استئومالاسي/ هيپرگليسمي

توصيه ها

جهت كاهش تحريك معده فرم خوراكي دارو با غذا مصرف شود وتا 2 تا 3 ساعت قبل و بعد، از مصرف آنتي اسيد خودداري شود.
در افرادي كه سابقه بيماري كليوي يا كبدي دارند دوز بارگيري به صورت خوراكي تجويز نمي شود.
انفوزيون وريدي را با سرعتي بيش از mg50 در دقيقه انجام ندهيد و همچنين فني توئين را به محلول در حال انفوزيون اضافه نكنيد.
از تزريق IM وSC  پرهيز شود زيرا موجب درد، التهاب و نكروز مي گردد.
فقط از محلول شفاف استفاده شود و تا شفاف شدن محلول، ويال را تكان دهيد كه گاهي ممكن است تا 10 دقيقه طول بكشد. براي تسريع كار مي توان ويال را در آب گرم، گرم كرد.
فنی توئین با محلول هاي اسيدي ناسازگاري دارد.
مرز بين دوز درماني و سمي دارو نسبتاً باريك است. از اين رو طي تجويز وريدي و تا يك ساعت بعد از آن علائم حياتي بيمار بايد مرتباً كنترل شود و بايد

مراقب دپرسيون تنفسي بيمار بود به خصوص اگر بيمار پير باشد و يا بيماري قلبي داشته باشد نظارت دائم و مونيتور قلبي لازم است.
براي پيشگيري از هيپوكلسمي و آنمي مگالوبلاستيك، از ويتامينD واسيدفوليك استفاده مي شود.دارو را بايد به تدريج قطع يا تعويض كرد.

اطلاعات دارویی دیگر

از آنجا كه فنی توئین ممكن است موجب خواب آلودگي، گيجي و تاري ديد شود بيمار بايد كارهايي كه نياز به هشياري و دقت دارند انجام ندهد.
در صورت فراموش كردن يك دوز به محض به يادآوردن مصرف شود مگراينكه تا زمان مصرف دوز بعدي كمتر از 4 ساعت مانده باشد.
از 2 برابر كردن دوز دارو براي جبران نوبت فراموش شده پرهيز شود.
با مصرف اين دارو ممكن است رنگ ادرار صورتي، قرمز يا قهوه اي شود كه نبايد نگران شد.
براي جلوگيري از خونريزي و هيپرپلازي لثه ها، بهداشت دهان و دندان بايد رعايت شود ودندانپزشك را از درمان خود آگاه سازيد.
بيمار بايد در صورت بروز اين علائم فوراً به پزشك مراجعه كند: تب، گلو درد، راش،زخمهاي دهاني، خونريزي غيرعادي، زردي، بي اشتهايي و درد شكم.

شرايط نگهداري
فنی توئین را دردماي اتاق و در ظروف محكم و دور از نور نگهداري كنيد.

اقدامات پرستاری

1. سندرم حساسيت بيش از حد نسبت به فني توئين 12-3 هفته بعد از شروع درمان به وجود مي‌آيد. به راش، درجه حرارت و لنفادنوپاتي توجه كنيد، مي‌توانيد بر مسموميت كبدي، نارسايي كليوي و ايدوميوليز دلالت داشته باشد.
2. شروع راش به سندرم استيون جانسون و يا نكروليزتوكسيك اپيدرم مرتبط مي‌شود. در صورت بروز اين موارد نبايد دوباره دارو شروع شود.
3. سطوح دارو را چك كنيد، سطح مسوميت دارويي mcg/ml50-30 بوده و سطح درماني دارو mcg/ml20-5/7 مي‌باشد. يك هفته و يا بيشتر از آن صبر كنيد تا دارو اثر كند و سپس نمونه‌گيري نماييد.
4. بيمار را از نظر حملات تشنجي، طول مدت، نوع، شدت و عوامل مستعد كننده بررسي كنيد.
5. تست‌هاي خوني نظير Ph, CBC را هر دو هفته انجام دهيد تا وضعيت بيمار تثبيت گردد. سپس تا يك سال هر ماه چك كنيد. بعد از آن سالانه هر 3 ماه بايد چك گردد. در صورتي كه نوتروفيل‌ها كمتر از mm3/1600 شود دارو را قطع كند. عملكرد ريوي و ميزان غلظت آلبومين را كنترل كنيد.
6. وضعيت ذهني را از نظر خلق و خو، عاطفه و حافظه كوتاه مدت و طولاني مدت بررسي كنيد.
7. بيمار را از نظر تضعيف تنفسي، تعداد،‌ مشخصه و عمق تنفس مورد بررسي قرار دهيد.
8. وجود ديس كرازي خوني را مدنظر قرار دهيد: تب، گلو درد، كبودي، راش و يرقان از تظاهرات اين عارضه هستند.

مطلب خواندنی:آنچه باید درباره صرع بدانید

آموزش به بيمار و خانواده

1. به منظور كاهش ميزان عوارض جانبي،فنی توئین را در دوزهاي منقسم همراه با بدون غذا مصرف كنيد.
2. در صورتي كه ديابتي هستيد لازم است گلوكز ادرار كنترل گردد.
3. رنگ ادرار ممكن است به صورتي تغيير كند.
4. دارو را به صورت ناگهاني قطع نكنيد ممكن است حملات تشنجي رخ دهد.
5. به طور دقيق دندان‌ها را با استفاده از يك مسواك نرم شستشو دهيد و از نخ دندان به منظور پيشگيري از هيپرپلازي لثه استفاده نماييد. لازم است به طور مداوم زير نظر يك دندان پزشك باشيد.
6. تا زماني كه با فنی توئین تطابق حاصل ننموده‌ايد از انجام فعاليت‌هاي خطرناك بپرهيزيد.
7. كارت شناسايي همراه داشته باشيد كه نشان دهد تحت درمان با اين دارو هستيد.
8. استفاده از الكل به ميزان زياد مي‌تواند اثرات جانبي را كاهش بخشد. از مصرف داروهاي OTC اجتناب ورزيد. با فاصله 2 ساعت از مصرف داروهاي آنتي اسيد و ضد اسهال اجتناب ورزيد.
9. ژنريك اين دارو نبايد با اشكال تجاري تعويض گردد. زيرا اشكال تجاري مي‌توانند متفاوت از شكل ژنريك دارو باشند.

نظرات بسته شده است.