روش های مناسب تغذیه برای خانم ها در دوران بارداری،شیردهی،یائسگی

سلامت بانوان و تشخیص بیماری‌های آنها در دهه‌های اخیر بسیار مورد توجه متخصصان قرار گرفته است اما نکته قابل‌تامل اینکه علاوه بر زمینه خطر ناراحتی‌های مختلف، بی‌اهمیت دانستن علائم هشداردهنده بیماری‌ها و تاخیر در مراجعه به پزشک اوضاع را بسیار بدتر می‌کند.

همچنین از آنجا که امید به زندگی در خانم‌ها بالاتر از آقایان است، شیوع بیماری‌های مزمن و مرتبط با سالمندی نیز طبیعتا در آنها بیشتر خواهد بود.

خانم‌ها و نادیده گرفتن ناراحتی‌های قلبی- عروقی

غذای مناسب برای مشکلات قلبی
برخلاف تصور این که آقایان بیش از خانم‌ها مبتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی می‌شوند، به طور قطع از لحاظ علمی تایید نشده است. این در حالی است که امروزه آنفارکتوس و سکته مغزی نخستین عامل فوت خانم‌ها محسوب می‌شود.

البته متاسفانه بسیاری از خانم‌ها علائم مربوط به این مشکل را جدی نمی‌گیرند یا در مراجعه به پزشک تعلل می‌کنند که زمینه‌ساز وخامت بیماری و به خطر افتادن حیات خواهد بود.

از طرفی، علائم ابتلا به یک بیماری در خانم‌ها و آقایان همیشه یکسان نیست که ناراحتی‌های قلبی- عروقی نیز جزو این گروه قرار می‌گیرد. در واقع آنفارکتوس قلبی در یک مرد با درد قفسه سینه و شانه چپ همراه است اما در یک خانم علائم غالبا مرتبط با گوارش خواهد بود.

به این ترتیب، زمانی که خانمی ‌با حالت تهوع و استفراغ به اورژانس منتقل می‌شود، معمولا برایش اختلال گوارشی یا زخم معده متصور است و خطر بروز آنفارکتوس نادیده گرفته می‌شود، درنتیجه بیشتر مواقع، خانم‌هایی که دچار آنفارکتوس شده‌اند، به طور متوسط نسبت به آقایان 5/1 ساعت دیرتر تحت اقدام درمانی قرار می‌گیرند که در واقع از دست دادن شانس مهم درمان خواهد بود.

آمار بالای خانم‌ها نسبت به آقایان در مورد «انسداد مزمن ریوی»
بسیاری از مردم بر این باورند ابتلا به بیماری انسداد مزمن ریوی عموما در مردان میانسال و به‌خصوص سیگاری دیده می‌شود اما امروزه شمار خانم‌های مبتلا به این بیماری نسبت به گذشته بسیار بیشتر و حدود 2 برابر شده که استعمال دخانیات، آلودگی هوا و مواجهه با ترکیبات شیمیایی در محیط کار مهم‌ترین علل زمینه‌ساز هستند.

تحمل دردهای عادت‌ ماهانه

تغذیه مناسب عادت ماهیانه

تا چندی پیش تحمل دردهای عادت‌ماهانه مساله‌ای عادی و طبیعی برای خانم‌ها بود و بسیاری از آنها تصور می‌کردند چاره‌ای جز تحمل نخواهد بود. با این حال بررسی‌های دقیق‌تر نشان داد ابتلا به بیماری‌های جدی مانند آندومتریوز می‌تواند با دردهای شدید دوران عادت‌ماهانه همراه باشد که بی‌توجهی به این مساله باعث مراجعه دیرهنگام به پزشک و از دست دادن بهترین زمان برای بارداری بود.

دردهای عادت‌ماهانه به طور طبیعی بین روز اول تا چهارم چرخه به حالت گرفتگی‌های عضلانی زیر شکم و کمر احساس می‌شود که ممکن است با درد خفیف و تحریک‌پذیری پستان‌ها نیز همراه باشد.

این وضعیت با مصرف ایبوپروفن یا استامینوفن، کمپرس گرم و رفع حالت یبوست بهبود می‌یابد اما وجود این علائم هرگز نباید بی‌اهمیت تلقی شود و حتما مراجعه به متخصص ضرورت دارد:

دردهای بسیار شدیدی که فرد را از کارهای روزمره واقعا بازمی‌دارد و حتی با مصرف مسکن نیز بهبود نمی‌یابد.
کمردردهای خیلی شدید
اسهال یا یبوست شدید، وجود خون در مدفوع
درد مثانه
احساس درد حین رابطه زناشویی
علائم غیرعادی با دیگر چرخه‌های عادت‌ماهانه
فیبروم، عفونت‌های رحم، بارداری خارج از رحم و کیست تخمدان نیز از دیگر بیماری‌هایی است که بی‌توجهی به علائم هشداردهنده قطعا وضعیت سلامت خانم را وخیم‌تر می‌کند.

مسوولیت‌های زندگی آنها را از سلامت دور می‌کند…
به‌رغم پیشرفت‌های قابل‌توجه در زمینه بهداشت، درمان، اقدامات پیشگیری و غربالگری در بیشتر جوامع، متاسفانه هنوز هم در بسیاری مناطق کم‌برخوردار و برخی روستاها امکان دسترسی به خدمات تخصصی مانند ماموگرافی، آزمایش‌های پیشگیری از سرطان رحم، سنجش تراکم استخوان، تشخیص اولیه ناراحتی‌های اسکلتی-عضلانی، کنترل چاقی و… وجود ندارد یا هزینه‌های بالا مانع جدی در این زمینه است.

از طرفی، در بسیاری از خانواده‌ها به دلایل مختلفی مانند اعتیاد، فوت، ازکارافتادگی و… پدر، عملا تمام مسوولیت‌های زندگی بر دوش مادر است. در چنین شرایطی به‌خصوص اگر وضعیت اقتصاد خانواده نیز نابسامان باشد، مادر توجه به سلامت خود را حتی به‌رغم تحمل درد و ناراحتی همچنان اولویت نمی‌داند.

گاهی حتی با وجود مراجعه و اقدام درمانی باز هم شرایط ایده‌آل برای بهبود بیماری وجود ندارد زیرا به دلایل مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، امکان استراحت کافی یا تغذیه خاص وجود ندارد. متاسفانه این اجبار به فداکاری وضعیت جسمی و روانی وی را روزبه‌روز وخیم‌تر می‌کند.

تغذیه در دوران بارداری

اصول مناسب تغذیه در دوران بارداری

تغذیه متعادل و متنوع طی دوران بارداری علاوه بر تامین نیازهای رشد جنین، موجب حفظ تناسب اندام و کنترل وزن منطقی نیز خواهد بود که دریافت کافی منابع گلوسید، پروتئین، ویتامین‌ها، آهن و امگا3 را دربرمی‌گیرد. از طرفی، بهترین جایگزین تنقلات ناسالم، میوه‌ها و خشکبار هستند. باید توجه داشت غلات سبوس‌دار، میوه‌ها و سبزیجات به دلیل فیبر فراوان در رفع یبوست بارداری که یکی از مشکلات شایع است، موثرند.

تغذیه در زمان شیردهی

اصول غذایی مناسب زمان شیردهی

در دوران شیردهی نیز اصول کلی تغذیه بارداری باید رعایت شود و به‌خصوص لبنیات، خوراکی‌های سرشار از آهن (حبوبات، جگر، کله پاچه) و چربی‌های غیراشباع امگا3 باید مصرف شود تا شیر مادر کیفیت خوبی داشته باشد. همچنین نوشیدن آب و مایعات فراون، رازیانه، هویج و عدس نیز به افزایش شیر مادر کمک می‌کند. البته در دوران بارداری و شیردهی باید از مصرف الکل، دخانیات و افراط در مصرف چای، قهوه و ادویه‌ها پرهیز کرد.

تغذیه در دوران یائسگی

اصول مناسب غذایی در دوران یائسگی

دوران یائسگی به دلیل تغییرات اساسی در ترشح هورمون‌ها تاثیر جدی بر حالت سلامت خانم‌ها دارد. البته تغییر جزیی در برنامه غذایی به حفظ تناسب اندام و پیشگیری از تغییرات ناشی از اختلالات هورمونی کاملا تاثیر مثبت دارد.
تغذیه در این دوران اساسا باید سرشار از پروتئین‌ها، فیبرها و امگا3 باشد. در واقع فیبرها مانع عملکرد هورمون تشدید‌کننده اشتها در معده می‌شوند، پروتئین‌ها در محدودیت اضافه وزن نقش دارند و امگا3 نیز بروز گرگرفتگی را تسکین می‌دهد.

رعایت چند نکته دیگر نیز برای خانم‌های یائسه ضرورت دارد

حتما در ساعات منظم غذا بخورند و هیچ وعده‌ای را حذف نکنند.
از رژیم‌های سختگیرانه صرف‌نظر کنند و با رعایت تغذیه متعادل تناسب اندام داشته باشند.
هر روز کمی ماهی بخورند.
برای مقابله با تاثیر اختلالات هورمونی بر سلامت استخوان‌ها حتما به اندازه کافی لبنیات و ویتامین مصرف کنند.
تخم‌مرغ، ماهی، گوشت‌های کم‌چرب و حبوبات را به عنوان منابع پروتئین انتخاب کنند.
برای کاهش زمینه خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی- عروقی روغن‌های گیاهی بخورند.
الکل را کنار بگذارند و از مصرف چای و قهوه، همچنین خوراکی‌های خیلی شیرین و خیلی شور پرهیز کنند.
برای جلوگیری از خشکی پوست و کاهش رطوبت بدن حتما مقدار کافی آب بنوشند.

اختلالات خواب زمینه‌ساز «پرفشاری خون» خانم‌ها

کمبود خواب مزمن تاثیرات مختلفی بر سلامت دارد که از جمله می‌توان به اضافه وزن، دیابت، ناراحتی‌های قلبی-عروقی و اختلالات خلقی اشاره کرد.

نزدیک به یک‌سوم بزرگسالان به اندازه کافی نمی‌خوابند و این مشکل به‌خصوص در خانم‌ها شایع‌تر است. این در حالی است که بررسی‌های علمی نشان می‌دهد اختلالات خواب مانند خواب بی‌کیفیت، زمان طولانی به خواب رفتن و بی‌خوابی نسبت به آپنه خواب 3 برابر شیوع بالاتر داشته و تاثیرات سوئی بر سلامت سیستم قلبی-عروقی خانم‌ها دارد.

نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد اختلالات جزیی خواب حتی به‌رغم خواب 7 تا 9 ساعت، خانم‌ها را مستعد پرفشاری خون می‌‌کند.

محققان همچنین متوجه شده‌اند این شرایط با التهاب دیواره عروق همراه است که پیشرفت بیماری‌های قلبی-عروقی را تسهیل می‌کند.

برای لذت از کیفیت خواب مطلوب توجه به اقداماتی مانند کاهش حرارت بدن، اجتناب از رفتن به رختخواب با ذهن ناآرام، فکرکردن به مسائل آرامش‌بخش در زمان خواب و به‌خصوص دوری از تلفن همراه و تبلت ضروری است.

همچنین نوشیدن قهوه و چای طی شب مانع به خواب رفتن راحت می‌شود اما برعکس دمنوش‌های بابونه و بادرنجبویه به دلیل تاثیر آرامبخشی مفید خواهد بود.

«بی‌تحرکی» در خانم‌ ها عوارض جدی‌ تری دارد!

بارها راجع به پیامدهای «بی‌تحرکی» بر سلامت شنیده‌ایم و گرچه اغراق‌آمیز به نظر می‌رسد، این شیوه زندگی برای خانم‌ها کشنده است! در واقع 6 ساعت یا بیشتر در موقعیت نشسته بودن می‌تواند خطر فوت ناشی از یک بیماری جدی از جمله سرطان را افزایش دهد که این مساله برای خانم‌ها خطرناک‌تر است؛ 94درصد در مورد خانم‌ها نسبت به 48درصد برای آقایان.

متاسفانه شیوه زندگی شغلی و حتی گذران ساعات طولانی تماشای تلویزیون یکی از معضلات جدی در این زمینه است که افراد را در معرض خطر جدی ابتلا به دیابت، سرطان و بیماری‌های قلبی-عروقی قرار می‌دهد و از امید به زندگی را می‌کاهد.

زمانی که افراد بزرگسال ساعت‌ها نشسته یا خوابیده‌اند، عضلات به درستی منقبض نمی‌شود، درنتیجه جریان خون نیز مشکل خواهد داشت. از طرفی، کاهش حساسیت نسبت به انسولین و تحمل گلوکز همچنین افزایش چربی خون نیز تایید شده که این شرایط زمینه‌ساز دیابت و اختلالات قلبی-عروقی خواهد بود.

البته برای کاهش عوارض شیوه زندگی مدرن متخصصان همواره توصیه می‌کنند حتی پشت میز کار هم در یک حالت باقی نمانید و مرتب پاها را حرکت دهید، چند دقیقه یک بار بایستید، دست‌ها را حرکت دهید، چند قدم راه بروید و…. به عبارتی، دائم وضعیت بدن را تغییر دهید.

به جای آسانسور از پله بالا و پایین بروید. هر روز 30 دقیقه زودتر از منزل خارج شوید تا فرصتی برای پیاده‌روی داشته باشید. حتی‌الامکان روزهای تعطیل را به گردش و ورزش در طبیعت بپردازید و هر فرصتی برای تحرک را مغتنم بدانید.

منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.