پاتوژنز عفونت های ناشی از سودوموناس آئروجینوزا

سودوموناس ائروجینوزا یکی از شایع ترین باکتری های گرم منفی است که در عفونت های بیمارستانی یافت شده و مقاومت آنتی بیوتیکی زیادی نشان می دهد.

این باکتری دارای فاکتورهای ویرولانس زیادی شامل ترکیبات ساختمانی، توکسین ها و آنزیم ها بوده و باعث عفونت های دستگاه ادراری، سیستم تنفسی، درماتیت، عفونت بافت های نرم، باکتریمی،عفونت استخوان و مفاصل، گاستروآنتریت و انواعی از عفونت های سیستمیک به ویژه در بیماران با سوختگی شدید و کانسر که نقص ایمنی دارند، می شود.

درمان عفونت ها ی وابسته به سودوموناس ائروجینوزا به خاطر حساسیت پایین ذاتی باکتری به آنتی بیوتیک ها، و توانایی خود باکتری در کسب مقاومت بعدی به داروها در طول آنتی بیوتیک درمانی، با شکست مواجه می شود.

سویه های عامل عفونت های بیمارستانی برخلاف سویه های موجود در جامعه میزان بالایی از مقاومت نسبت به آنتی بیوتیک ها را نشان می دهند، و بیشتر دارای مقاومت چندگانه (MDR)هستند.

فاکتورهای بیماریزایی در سودوموناس ائروجینوزا

ترکیبات چسبندگی (Adhesins) اتصال باکتری به سلولهای میزبان به وسیله پیلی ها و ادهسین های دیگر مثل کپسول انجام می شود. از کپسول به عنوان اگزوپلی ساکارید یا پوشش آلژینات یا گلیکوکالیکس نیز یاد می شود. آلژینات یک پلیمر متشکل از واحدهای تکراری مانورونویک اسید و گلوکورونیک اسید است.

پیلی ها شبیه ساختمان پیلی های موجود در نیسریا گونوره آ می باشند. نورامینیداز تولیدشده توسط باکتری با حذف ریشه های اسید سیالیک از رسپتور پیلی ها، اتصال ارگانیسم را به سلول هاتسهیل می کند.

الاستاز

این پروتیاز مسوول فعالیتهای مربوط به ویرولانس باکتری در طول فاز حاد عفونت است، و به دو نوع Elastase Lase B و Elastase Lase A وجود دارد. ELBیک

متالوپروتیاز حاوی Znاست که روی شماری از پروتیین ها مثل الاستین عمل میکند .ELA یک سرین پروتیاز است که به صورت سینرژیسم با ELBبرای تخریب الاستین عمل میکند.

الاستاز رل کلیدی در پاتوژنز نکروز بافتی بازی می کند. تجزیه ترکیبات کمپلمان ،SIgA، IgA، IgG، CD4 ، آلفاTNF،تجزیهC3b بخصوص مهار فعالیت NK cell با تخریب CD16 و تجزیه ترانسفرین به این ترکیبات نسبت داده می شود.

آلکالین پروتیاز

این پروتیاز با تشکیل فیبرین تداخل ایجاد کرده و فیبرین را لیز میکند، لذا باعث تخریب ساختمانهای تشکیل شده از فیبرین و الاستین مثل قرنیه چشم می شود.
سیتوتوکسین 25 کیلو دالتونی یک پروتیین شبیه Poreاست که روی ژنوم فاژ ØCTX کد شده و از راه کانورسیون ویروسی در داخل ژنوم باکتری وارد می شود. این پروتیین به غشاء سلولهای میزبان پیوند شده و با تشکیل حفره های یک نانومتری، غشاء را بهم می ریزد.

رامنولیپیدها

رامنولیپیدها بر دو نوع بوده و هر دو نوع گلیکولیپید شبیه دترجنت و همولیزین حساس به حرارت می باشند.رامنولیپیدها فعالیت مژکهای تنفسی را مهار می کنند،و ترشح موسین راتحریک کرده و با کشتن ماکروفاژها در نقل و انتقال آهن اختلال ایجاد می کنند .رامنولیپیدها همچنین فسفولیپیدهای سورفاکتانت ریوی را حل کرده و آنها را دردسترس فسفولیپاز Cقرار می دهند.

فسفولیپاز C

یک همولیزین حساس به حرارت است که به دو شکل فسفولیپاز با وزن مولکولی باالاو همولیتیک و فسفولیپاز با وزن مولکولی پایین و غیرهمولیتیک وجود دارد. هر دوفسفولیپاز فسفوریل کولین را تجزیه میکنند که ترکیب اساسی سورفاکتانت ریوی میباشد.

سیدروفورها

باکتری دو سیدروفور به نامهای پیوسین و پیووردین را بکار میگیرد. پیوسیانین اعمال مژکهای تنفسی را مختل می کند و یک اثر پیش التهابی روی فاگوسیت ها دارد.پیووردین تولید سوپراکسید و هیدروژن پراکسید کرده و اشکال توکسیک اکسیژن راکاتالیز میکند.

لیپید A

نشانه های پاتولوژیک سپتی سمی ناشی از باکتریهای گرم منفی مثل تب، افت فشارخون،هیپوگلیسمی، انعقاد درون رگی منتشر را ایجاد می کند.

اگزوتوکسین A

ماده ی بازدارنده ی سنتز پروتیین ها ازراه مکانیسم شبیه سم دیفتری است، و باعث مرگ سلول ها می شود. این سم مهمترین فاکتور ویرولانس باکتری است.

اگزوتوکسین S

این سم پروتیینهای غیر از EF2را ADP-ribosilate میکند. در میان هدفهای آن تعدادی پروتیین هستند که به GTPاتصال می یابند. به خاطر اینکه این پروتیینهای اتصالی برای جابجایی لیزوزومها لازم می باشند، لذا اگزوتوکسین Sباکتری را از کشته شدن به وسیله پلی مورفونوکلئرها و ماکروفاژها محافظت می کند.

مقاومت آنتی بیوتیکی

علل مقاومت آنتی بیوتیکی در سودوموناس ائروجینوزا نفوذپذیری پایین دیواره ســلولی باکتری به طور ذاتی به عوامل آنتی باکتریال.

ظرفیت ژنتیکی لازم برای بیان مجموعه وســیعی از مکانیزمهای مقاومت

موتاسیون در ژن های کروموزومی تنظیم کننده ژن های مقاومت کسب ژن های مقاومت مازاد از سایر ارگانیسم ها توسط پلاسمیدها، ترانسپوزون ها و باکتریوفاژها

الگــوی رشــد باکتری به صورت بیوفیلم و در نتیجه مقاومت زیاد در برابر ریشه کنی با داروهای آنتی بیوتیک اپیدمیولوژی سودوموناس ائروجینوزا سودوموناس ائروجینوزا یک پاتوژن فرصت طلب است،که به گونه ی گسترده در طبیعت پخش است و توانایی کلونیزاسیون در محیط های مرطوب را دارد که می تواند به عنوان مخزن عمل نمایند.

این باکتری به طور غیرمعمول به عنوان یک قسمت از میکروفلورای انسان در اشخاص سالم در چین های پوست، منطقه پرینه، دستگاه تنفسی و گلو و مدفوع یافت میشود و به مدت طولانی در مایعات و سطوحی مثل صابون، اسفنج، حمام، دستشویی، ترمومترهای دهانی، محلولهای استنشاقی، مایعات دیالیزی،غذا و البسه باقی می ماند.

توزیع باکتری از بیماری به بیمار دیگر از طریق دستهای کارکنان بیمارستان و یا از طریق تماس مستقیم بیمار با مخازن آلوده یا با آوردن موادغذایی و میوه جات و سبزیجات توسط همراهان بیمار انجام می گیرد.پرسنل بیمارستان و بیماران نیز در ارتباط با فلورای آندوژن منابع مهمی از این باکتری هستند.

استفاده روزافزون از آنتی بیوتیک ها در سال های اخیر منجر به فشار انتخابی مثبت برای بقاء سویه های مقاوم به آنتی بیوتیک شده است که در محیط پخش شده اند و باکتری های موجود در بیمارستان ها اغلب مقاومت چنددارویی دارند.

عفونت های ناشی از سودوموناس ائروجینوزا

سودوموناس ائروجینوزا اندام ها و بافت های مختلف را عفونی می کند. این باکتری بیشتردر اشخاصی که سیستم ایمنی آنها تضعیف شده باشد، فرصت طلبانه عمل می کند.
برای نمونه ونتیلاسیون مکانیکی، بیماران را به پنومونی ناشی از باکتری مستعد می کند. استفاده از کاتتر ادراری ریسک بروز عفونت های ادراری را افزایش می دهد.

بیماران مبتلا به کانسر در نتیجه شیمیوتراپی و بیماران مبتلا به بدخیمی های هماتولوژیک مستعد ابتلا به باکتریمی هستند و بیماران بخش سوختگی عفونت های زخم را تجربه می کنند.

با اینکه این عفونت ها را به عنوان آلودگی های بیمارستانی گفته می شوند، سودوموناس ائروجینوزا همچنین عامل بیماری های اکتسابی از جامعه در بیماران مبتلا به فیبروز کیستیک است.

سودوموناس ائروجینوزا عامل عفونت های دستگاه گوارش در نوزادان و در بیماران بانقص ایمنی، عفونت استخوان و مفاصل در مصرف کنندگان دارو از راه وریدی،عفونت چشم بعد از ترومای قرنیه ناشی از لنزهای تماسی و یا خراش قرنیه و یا پان افتالمیت نوزادان است.

همچنین این باکتری عامل عفونت های گوش به خصوص در شناگران که به علت مرطوب بودن دائمی کانال شنوایی بیشتر در معرض خطر هستند، است. باکتریمی ناشی از سودوموناس ائروجینوزا یک عفونت جدی و تهدید کننده زندگی به ویژه در افرادی است که از ضعف ایمنی رنج می برند و بر اساس بیمار و فاکتورهای مربوط به عفونت میزان مرگ و میر 20تا 70درصد گزارش شده است.

به طور خلاصه سودوموناس ائروجینوزا در 16درصد از نمونه های پنومونی بیمارستانی با مرگ و میر 38درصد جدا می شود. همچنین از 12درصد از عفونتهای دستگاه ادراری اکتسابی از بیمارستان، 8درصد از عفونت های زخم جراحی و 10درصد از باکتریمی جداسازی می شود. میزان مرگ ومیر در بخش سوختگی 60درصد است.

ماهنامه تشخیص آزمایشگاهی

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.