جفت سر راهی چیست (دلیل پیدایش،خطرات و عوارض،درمان)

جفت سر راهی به معنی قرارگیری جفت در محل نامعمول در رحم بوده و در جایی پائین تر از محل طبیعی است. این ناحیه در نزدیکی دهانۀ رحم قرار دارد یا آن را می پوشاند. جفت، معمولاً در قسمت بالای رحم قرار گرفته و وظیفۀ غذارسانی به جنین را از طریق بند ناف بر عهده دارد.

جفت سر راهی چنانچه در اوایل بارداری تشخیص داده شود، مشکلی به وجود نمی آورد، ولی در صورتی که این عارضه در اواخر بارداری تشخیص داده شود، معمولاً با عوارضی مثل خونریزی همراه است و ممکن است منجر به زایمان زودرس شود و چنانچه این وضعیت در نزدیکی زمان زایمان تشخیص داده شود، سزارین ضرورت پیدا خواهد کرد.

در صورتی که جفت کاملاً دهانۀ رحم را بپوشاند، “جفت سر راهی کامل” نامیده می شود و در صورتی که قسمتی از دهانۀ رحم با جفت پوشانده شود، اصطلاح “جفت سر راهی نسبی” یا “جفت سر راهی حاشیه ای” برای آن استفاده می شود و چنانچه جفت پائین تر از وضعیت عادی بوده ولی دهانۀ رحم را نپوشاند، “جفت پائین قرار گرفته” نامیده می شود.

وضعیت قرارگیری جفت در سونوگرافی که در میانۀ بارداری (هفته های 16 تا 20) انجام می شود، مورد ارزیابی قرار می گیرد و این ارزیابی در صورت لزوم در اواخر بارداری هم تکرار خواهد شد.

در صورتی که جفت از نوع سر راهی باشد، چه اتفاقی می افتد؟

خطر این وضعیت به سن بارداری بستگی دارد. در صورتی که در نیمۀ بارداری متوجه جفت سرراهی شدید، نترسید. با افزایش سن بارداری، جفت به سمت بالا مهاجرت کرده و جای نگرانی وجود نخواهد داشت.

در صورتی که جفت سر راهی در سونوگرافی سه ماهۀ دوم بارداری تشخیص داده شود، باید در سه ماهۀ سوم بارداری پیگیری های لازم به عمل آید. همچنین در صورتی که خونریزی واژینال وجود داشته باشد، برای شما سونوگرافی درخواست شده تا علت خونریزی مشخص شود.

جفت های سر راهی که در نیمۀ اول بارداری تشخیص داده می شوند، تنها در درصد کمی از موارد تا زمان زایمان باقی می مانند. جفت های سر راهی که قسمت اعظم دهانۀ رحم را می پوشانند، نسبت به جفت های حاشیه ای با احتمال بیشتری تا پایان بارداری باقی می مانند. در مجموع، جفت سر راهی در یک مورد از هر 200 زایمان اتفاق می افتد.

در صورت باقی ماندن جفت سر راهی چه باید کرد؟

چنانچه در سونوگرافی های بعدی مشخص شد که جفت شما دهانۀ رحم را پوشانده و یا بسیار نزدیک به دهانۀ رحم قرار دارد، باید تا پایان بارداری استراحت لگنی داشته باشید، به این معنی که تا پایان بارداری نزدیکی نداشته و تحت معاینۀ واژینال قرار نگیرید. همچنین باید از فعالیت های سنگین و هر فعالیتی که خونریزی واژینال شما را تحریک می کند مثل ورزش شدید و یا فعالیت های بدنی شدید، اجتناب کنید.

در جفت سر راهی کامل، زایمان شما باید از نوع سزارین باشد، چرا که زایمان طبیعی امکان پذیر نبوده و جفت راه خروج نوزاد را بسته است. در جفت سر راهی حاشیه ای هم با باز شدن دهانۀ رحم، خونریزی شدیدی اتفاق خواهد افتاد. در سه ماهۀ سوم بارداری ممکن است خونریزی های بدون درد را تجربه کنید. در صورت خونریزی یا احساس درد های شکمی، هر چه سریع تر باید به بیمارستان مراجعه کرده و بستری شوید.

خونریزی زمانی شروع می شود که دهانۀ رحم شروع به نازک و باز شدن (وقایع ابتدایی زایمان طبیعی) کرده و عروق محل لانه گزینی جفت، شروع به پاره شدن می کنند.

اگرخونریزی دارید، در صورتی که Rh خون شما منفی و Rh خون همسرتان مثبت باشد، باید آمپول رگام تزریق کنید. در صورتی که خونریزی های شما در اواخر بارداری شروع شود، فوراً برای زایمان اقدام خواهد شد.

اگر جنین شما نارس باشد و خونریزی بسیار شدید و غیر قابل کنترل باشد، زایمان انجام خواهد شد. در غیر این صورت، شما تا زمانی که خونریزی قطع شود، در بیمارستان تحت مراقبت قرار خواهید گرفت.

در صورت داشتن جفت سر راهی زایمان چه زمانی انجام خواهد شد؟

اگر زایمان قبل از هفتۀ 34 بارداری انجام شود، لازم است برای تسریع بلوغ ریه های جنین و جلوگیری از سایر عوارض زایمان زودرس، به شما کورتیکواستروئید تزریق شود.

در صورتی که خونریزی شما برای چند روز قطع شود و شما و جنینتان در سلامت کامل بوده و از دسترسی آسان و سریع شما به بیمارستان در صورت خونریزی مجدد اطمینان حاصل شود، از بیمارستان ترخیص خواهید شد، اما احتمال خونریزی مجدد زیاد بوده و در این صورت باید هر چه سریع تر خود را به بیمارستان برسانید.

چنانچه خونریزی شما ادامه نیافته و شما و جنینتان کاملاً سلامت باشید، سزارین در پایان هفتۀ 37 بارداری انجام خواهد شد.

مطلب خواندنی:زایمان جفت

چه عوامل دیگری می تواند باعث بروز جفت سر راهی شود؟

جفت سر راهی، به دلیل خونریزی های شدید، احتمال نیاز به انتقال خون را در شما افزایش می دهد. این خونریزی ها نه تنها در دوران بارداری بلکه در زایمان و بعد از آن هم با احتمال بالایی ایجاد می شود.

علت خونریزی های زمان زایمان و بعد از آن در جفت سر راهی چیست؟

بعد از این که نوزاد با سزارین به دنیا آمد، پزشک جفت را خارج می کند و سپس با استفاده از داروهای منقبض کنندۀ رحم تلاش می شود تا خونریزی حاصل از خروج جفت کنترل و متوقف شود.

این داروها باعث انقباض قسمت های بالایی رحم و در نتیجه بسته شدن سر عروقی می شوند که به جفت خونرسانی می کردند ولی در جفت سر راهی، کنترل خونریزی امکان پذیر نیست، چرا که جفت در قسمت های پائینی رحم قرار گرفته و این نواحی به خوبی نواحی بالایی رحم منقبض نخواهند شد.

احتمال بروز پلاسنتا آکرتا در زنانی که جفت سر راهی دارند، بیشتر است. پلاسنتا آکرتا وضعیتی است که جفت به لایه های عمقی و پر خون رحمی دست اندازی می کند. در این صورت جفت به راحتی جدا نمی شود، خونریزی زیادی در پی داشته و نیاز به انتقال خون دارد. این وضعیت زندگی مادر را تهدید کرده و ممکن است خارج سازی رحم ضروری باشد. احتمال پلاسنتا آکرتا با افزایش تعداد زایمان های سزارین افزایش می یابد.

در صورتی که مجبور به زایمان پیش از موعد شدید، نوزاد شما در خطر مشکلات تنفسی و وزن کم زمان تولد قرار خواهد داشت.

چه کسانی بیشتر در معرض جفت سر راهی قرار دارند؟

بسیاری از خانم هایی که جفت سر راهی دارند، واجد هیچیک از عوامل خطر نیستند، ولی در صورت بروز هر یک از عوامل زیر، احتمال جفت سر راهی افزایش می یابد.

سابقۀ جفت سر راهی در بارداری قبلی
سابقۀ زایمان سزارین (هر چه تعداد سزارین ها بیشتر باشد، احتمال بروز جفت سر راهی بیشتر خواهد بود).
سابقۀ جراحی های رحمی (مثل کورتاژ و جراحی فیبروم).
حاملگی دو یا چند قلویی
سیگار کشیدن
مصرف کوکائین

علاوه براین، هر چه تعداد فرزندان شما بیشتر بوده و سن شما بالاتر باشد، احتمال جفت سر راهی افزایش می یابد.

منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.