بیماری وسواس را بشناسید (دلیل و علائم،راه درمان)

بیماری وسواس با اشتغال ذهنی مفرط درمورد یک موضوع خاص مانند نظم و ترتیب ، امور جزئی ، نظافت و پاکیزگی یا مانند آن مشخص می شود و فرد غالبآً دست به یک سری رفتارها برای کاستن از اضطراب خود می کند.این بیماری به از دست دادن انعطاف پذیری و کارایی فرد منجر می گردد و میتواند زندگی او و اطرافیانش را تخریب کند.

افراد مبتلا به اختلال وسواس ممکن است دامنه ای از رفتارهای عجیب و غیر عادی را از خود بروز دهند که بسته به نوع وسواس آنها متفاوت است . مثلآً کسی که وسواس آلودگی دارد از ترس آلوده و یا نجس شدن، به کارهای اجباری مثلا شستن بیش از حد دست‌ها رو می‌آورد، تاحدی که پوست دست‌هایش خشک شده و ترک برمی دارد .

در مقابل کسی که تردیدهای وسواسی دارد ممکن است بارها و بارها چیزی ( مثل قفل در یا شیر اجاق گاز) را چک کند تا مطمئن شود که آن را بسته است و دست آخر بازهم بعد از خروج از منزل دچار اضطراب می شود و ممکن است به چک کردن خودش شک کند.

کسی که وسواس اندوخته سازی دارد، به طور بیمارگونه ای اجسام و وسایل به درد نخور و آشغال را جمع می کند و نگه می دارد، با این استدلال که ممکن است آنها روزی به درد بخورد.

نشانه‌های وسواس فکری

این نشانه‌ها، افکار و تصورات مکرر، مداوم و ناخواسته هستند. فکرها و تجسماتی که ناخواسته و به صورت غیر ارادی در ذهن فرد به وجود می‌آید . وقوع فكر وسواسي معمولا منجر به احساس ناراحتي مي شود. اكثرا اين ناراحتي به صورت اضطراب تجربه و گزارش مي شود.

اما عده اي نيز آن را به صورت احساس تنش و گناه تجربه مي كنند . افکار وسواسی ممکن است بسیار متنوع و متفاوت باشند و محتوای آنها ممکن است با زندگی شخصی فرد بیمار ارتباط داشته باشد اما به طور کلی محتوای افکار وسواسی غالبآً در زمینه‌های زیر رخ می دهد :

ترس از آلوده شدن یا نجس شدن
ترس از بیمارشدن یا ابتلا به ویروس / عفونت
اشتغال خاطر با مرتب کردن وسایل با یک ترتیب خاص
تردید درباره ی انجام دادن یا ندادن یک عمل
افکار خشونت آمیز ، وحشتناک یا فاجعه بار
افکار و تصورات جنسی و غالباً ممنوعه
وسواس ها و تردیدهایی در مورد مفاهیم مقدس مانند خدا یا بزرگان دینی و مذهبی
تردید و ترس در مورد احتمال آسیب رساندن به یک فرد دیگر
نگرانی درمورد ظاهر ، زیبایی و شکل بدن

درباره وسواس جنسی نیز بخوانید

وسواس عملی (اجبار) چیست؟

وسواس عملی شامل تمامی رفتارها و آیین هایی است که فرد برای فرونشاندن فکر وسواسی خود انجام می دهد.این رفتارهای تکراری موجب کاهش نگرانی و اضطراب فرد می شود.

به همین دلیل اعمال وسواسی غالباً تبدیل به عادات رفتاری فرد بیمار می شوند و او به انجام آنها عادت می کند.در حالی که ممکن است این رفتارها به چشم دیگران بسیار عجیب بیاید.

برخی از رایج ترین اعمال وسواسی عبارتند از:

شستن و تمیزکردن

شمارش چیزهای بی اهمیت طبق یک الگوی خاص ( مانند پله ها یا دکمه های پیراهن افراد)

بررسی و چک کردن مداوم (وارسی)

تقاضای اطمینان کردن از اطرافیان (فرد مدام از اطرافیانش در مورد تردیدهای وسواسی اش سوال میکند. ماهیت تکراری سوالات ، غالباً باعث آزار اطرافیان می شود. مثلآً فرد ممکن است به طور مداوم دست هایش را به اطرافیانش نشان دهد و از آنها بپرسد که آیا تمیز است؟)

ذکر و دعا خواندن به شیوه وسواس گونه و غیر قابل توجیه با فرهنگ یا زمینه مذهبی فرد ( مثلاً فرد معتقد باشد که با دعا خواندن و فوت کردن به خودش میتواند مانع از انتقال یک بیماری مسری خود به فرزندش شود)

تفاوت وسواس فکری با وسواس عملی

هر فكر وسواسي الزاماٌ منجر به يك عمل وسواسي نمي شود. براي مثال كسي كه دچار افكار وسواسي با محتواي خشونت بار یا جنسي است، الزاماٌ مرتكب اين اعمال نمي شود. در واقع احتمال بسیار ضعیفی وجود دارد که فردی با افکار وسواسی جنسی یا خشن، افکارش را به عمل دربیاورد.

یک پژوهش نشان داده است كه 25% از افكار وسواسي هيچ عمل اجباري را به دنبال نداشتند. در این وضعیت ، فکر وسواسی فقط باعث احساس شرم، گناه یا اضطراب در فرد بیمار می شود و او به دلیل افکارش مدام خودش را سرزنش می کند.

اما در 69 درصد موارد افكار وسواسي منجر به اعمال آیيني اجباری مي شود، مثلا افكار وسواسي در خصوص آلودگي اكثراً با رفتارهاي شستشو همراه است. رفتارهاي اجباري بدون وجود افكار وسواسي تقريبا نادر است.

علایم هشدار دهنده ی وسواس

فرد زمان های زیادی در حمام یا توالت،درحال لباس پوشیدن، جلوی آینه یا درحال انجام تکالیف،و غیره می گذراند.در این مواقع اغلب ساکت و بی سروصدا است و کاری به دیگران ندارد و انگار ترجیح می دهد که دیگران هم کاری به او نداشته باشند.)
انجام کارها به صورت دوباره و دوباره (رفتارهای تکراری)
تردید و پرسش مداوم درباره مسایل مختلف از شما ؛ نیاز بیش از حد برای اطمینان یافتن در مورد امور نه چندان مهم
زمان صرف کردن بیش از حد معمول برای کارهای بسیار ساده
تاخیر دایمی برای انجام هرکاری
افزایش نگرانی برای چیزهای جزئی و نه چندان مهم
واکنش های احساسی شدید به چیزهای کوچک
ناتوانی در به خواب رفتن مناسب
بیدار ماندن تا دیر وقت برای انجام کارهای روتین ( که ناشی از گرفتاری و مشغله ی کاری نیست)
تغییر قابل توجهی در عادات غذا خوردن
اجتناب از قرار گرفتن در یک سری از موقعیت های خاص
افزایش تحریک پذیری
دشواری در تصمیم گرفتن

تکنیک های خود یاری برای غلبه بر وسواس

تسلیم وسواس های عملی تان نشوید.
به افکار وسواسی تان بها ندهید.
تمرکز تان را برکاری معطوف کنید.
به افکار وسواسی تان چارچوب بدهید.

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.