دلیل و درمان اختلال گیجگاهی فکی

شاید شما جزو آن دسته افرادی هستید که هر روز به‌واسطه شغل‌تان مجبورید ساعت‌ها پشت رایانه بنشینید و بدون این‌كه حواستان باشد سرتان را دائما در حالتی نگه ‌دارید كه به مفصل فك‌تان فشار وارد ‌شود. احتمالا پس از مدتی درد مبهمی را در جلوی گوش و در راستای فك‌تان احساس می‌كنید‌؛

این درد پس از چند وقت اعصاب‌تان را به هم می‌ریزد و غذا خوردن، جویدن یا باز و بسته كردن دهان را برایتان سخت می‌كند‌. این دردها خبر از آن می‌دهد كه مفصل گیجگاهی – فكی شما دچار بیماری شده است.

وقتی بیماری به جان فك‌تان می‌افتد!
اختلال مفصل گیجگاهی – فکی، معمولا به‌صورت درد مبهم در جلوی گوش یا گوش درد و صداهای مفصلی به‌صورت تق‌تق یا خش‌خش بروز می‌كند كه می‌تواند به علت فشارهای زیاد به‌خصوص موقع خواب باشد .
درواقع با اعصاب در ارتباط است و افرادی كه شغل پراسترس دارند بیشتر مبتلا به آن می‌شوند. همچنین بی‌دندانی‌ها، به‌خصوص در ناحیه خلفی می‌تواند در مفصل ایجاد درد كند‌. عادت‌های بد دهانی مثل فشار آوردن یا باز‌كردن بیش از حد دهان، غذا خوردن یكطرفه و فشار بر فك‌ها موقع تمركز یا دندان قروچه‌های موقع خواب هم می‌توانند سبب درد و تخریب مفصل شود.

استرس به جان فك‌تان می‌افتد
افرادی كه در موقع كار زیاد صحبت می‌كنند یا در مشاغلی فعالیت دارند كه با استرس همراه است، مستعد ابتلا به درد مفصل فكی هستند. البته آسیب‌ها و شكستگی مفصل فكی، یكی از شایع‌ترین آسیب‌های ناشی از تصادفات یا نزاع است. بعلاوه اگر ضربه‌ای به فك از یك‌طرف وارد شود معمولا استخوان سمت مقابل می‌شكند.

اگر ضربه‌ای به فك‌تان وارد شده است، دندان قروچه می‌كنید، در سیستم جفت شدن دندان‌هایتان اختلالی به‌وجود آمده یا اگر آدمی مضطرب با شغلی پر استرس هستید، ممكن است مفصل گیجگاهی – فكی‌تان دچار بیماری شده باشد.

فك تان را ورزش بدهید
اولین درمان برای اختلال مفصل فكی گیجگاهی، فیزیوتراپی و ورزش‌های فكی است و در صورت عدم بهبود استفاده از اسپلینت یا گارد (محافظ)، بین دندان‌ها بسیار مهم است و سبب برداشتن فشار از روی مفاصل می‌شود.
تمرین‌هایی وجود دارد كه می‌تواند به شل‌شدن عضلات و افزایش حركت فك كمك كند. البته این حركات فقط باید زمانی انجام شود كه دردی در فك احساس نشود:
دو انگشت خود را روی دندان‌های جلوی فك پایین‌تان قرار دهید و فك‌تان را تا جایی كه راحت هستید به سمت پایین هدایت كنید. این كار را ده بار انجام دهید.
دست‌تان را زیر چانه‌تان بگذارید و سپس دهان‌تان را به آرامی باز كنید (ده بار). به كمك دستی كه زیر چانه دارید، به آرامی جلوی بازشدن دهان‌تان را بگیرید .
ده بار دهان‌تان را تا جایی كه راحت هستید، باز كنید.
بدون آن‌كه شانه‌تان را بلند كنید، گردن‌تان را به یك طرف خم كنید تا گوش‌تان به شانه‌تان نزدیك شود. این حركت را ده بار برای هر طرف تكرار كنید.‌

وقتی چاره‌ای جز جراحی نیست
البته شكستگی‌ها نیاز به جراحی باز دارد، ولی در سایر موارد متخصص با استفاده از آرتروسكوپ به صورت بسته و با دوربین وارد این مفصل مینیاتوری شده و درمان‌های لازم را روی دیسك مفصل انجام می‌دهد.
آسیب مفصل گیجگاهی – فكی به روش‌های گوناگونی قابل درمان است از جمله استفاده از محافظ (اسپلینت) كه به بهبود وضعیت فك كمك می‌كند. ابتدایی‌ترین راهكار برای بهبود درد فكی، استراحت دادن به فك با استفاده از كیسه آب گرم است. بعلاوه نباید آدامس و ناخن بجوید یا دندان‌هایتان را روی هم فشار دهید و در طول مدت درمان نیز باید از خوردن غذاهای سفت پرهیز كنید. اگر دچار اضطراب و استرس هستید بهتر است با یك مشاور یا روانپزشك مشورت كنید .

هوای فك‌تان را داشته باشید
اختلال یا آسیب فكی گیجگاهی را نباید كم‌اهمیت بشمرید، چرا كه این بیماری می‌تواند به تخریب دیسك و سطوح مفصلی و در نهایت خوردگی سر استخوان و استئو آرتریت منتهی شود كه درمان‌های بسیار پیچیده‌ای دارد. توجه داشته باشید كه حفظ دندان‌ها یا در صورت ازدست دادن دندان، جایگزینی سریع در حفظ استخوان‌های فك و مفصل اهمیت ویژه‌ای دارد. در صورتی كه ترمیم دندان یا روكش بلند باشد نیز باید بسرعت به دندانپزشك مراجعه شود.

جلوی دندان قروچه شبانه را بگیرید
پیشگیری از بروز اختلالات مفصل فكی بسیار اهمیت دارد. برای این منظور باید دندان قروچه هنگام خواب، به‌وسیله همسر یا فرد دومی بررسی شود. بیدار شدن شبانه در اثر درد یا خستگی و درد، موقع برخاستن از خواب همه نشانه فشار بیش از حد به فك است‌. توجه داشته باشید كه در موقع خواب، فشار می‌تواند ده برابر جویدن عادی باشد كه ابتدا به دیسك و سپس سطوح مفصلی آسیب می‌زند .

دكتر بهزاد رهسپار، جراح دهان، فك و صورت

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.