پاروویروس B19 (بیماریزایی،تشخیص آزمایشگاهی و درمان)

خانواده پاروویروس ها (پاروویریده) ویروسهای بسیار کوچک و دارای DNA تک رشتهای بدون پوشش و سه پروتئین اصلی ( VP2 ،VP1و )NS1 هستند که نقش مهمی در انتقال و همانندسازی در درون سلول میزبان بازی میکنند و همزمان هدفهایی را برای پاسخ ایمنی میزبان نیزتشکیل میدهند. عضو بهتر شناخته شده آنها یعنی پاروویروس B19وابسته به جنس اریتروویروس است و تنها انسان را آلوده میکند.

تاریخچه

پاروویروس B19 در سال 1975در هنگام غربالگری اهداکنندگان خون برای هپاتیت ،B کشف شد. این پاروویروس اولین و شایعترین نوع در میان سه ژنوتیپ اریتروویروس ها است و نام این ویروس هم برای گرایش چشمگیر آن به سلول پیش ساز اریتروئید است.

پاروویروس B19 با سیتوپنی ها در آنمی های خاص ارتباط تنگاتنگی دارد. دلیل اصلی آن گرایش خاص سلولی ویروس برای پیش سازهای اریتروئیدی است که بیشتر همانندسازی میکنند.

شایعترین تظاهر عفونت پاروویروس B19در کودکان سالم، اریتمای عفونی یا بیماری پنجم است که به عنوان بیماری غش یا بیماری گونه سیلی خورده نیز شناخته میشود.

پیوند پاروویروس B19با بیماری خود ایمنی و ALLنیزمشخص شده است که ناشی از تقلید مولکولی، دخالت سایتوکاین های ایجادکننده وضیعت پیش التهابی و دخالت پاسخ ایمنی سلولی است.

گرایش سلولی پاروویروس B19

گلیکواسفنگولیپید که به نام آنتی ژن گروه خونیPیا گلبوزید ()Gb4 نیز شناخته شده، به عنوان گیرنده سلولی هدف برای پاروویروس B19 بر روی سلولهای میزبان شناسایی شده است. این گیرنده بر روی سلولهای اریتروئید و دیگر سلولهای پیش ساز، اریتروسیتها و مگاکاریوسیت ها وجود دارد. درنتیجه پاروویروس B19میتواند سلولهای ابتدایی میلوئید را عفونی کرده و پیش سازهای میلوئیدی را کاهش دهد و گروه گرانولوسیتی- مونوسیتی را مهار کند.

آنتی ژن P را میتوان بر روی سلولهای دیگر نیز یافت. باهدف قرار دادن آنتیژن ،P پاروویروس میتواند در پوست، مغزاستخوان، اندوتلیوم، سلولهای ماهیچه صاف عروق، سینوویوم و میوسیت ها ذخیره شود. البته برای انجام موفق عفونت و همانندسازی، نیازمند کمک گیرنده های موجود بر روی سلول یعنی اینتگرین α5β1 و اتو آنتیژن Ku80 است.

تظاهرات بالینی عفونت های پاروویروسی

شایع ترین نمود آلودگی پاروویروس B19 در کودکان سالم، اریتمای عفونی یا بیماری پنجم است که به نام بیماری غش یا بیماری گونه سیلی خورده نیز شناخته میشود. این بیماری با پیدایش ملایم نشانگان اصلی و به دنبال آن بثورات ماکولوپاپولر مشبک بر روی گونه (گونه- سیلی خورده) مشخص میشود، که شاید به تنه و اندامها گسترش یابند.

عفونت در کودکان و بزرگسالان سالم نیز می تواند درنتیجه بیماری تنفسی، بدون راش یا سندرم پورپورای پاپولار دستها و پاها،بی نشانه باشد. عوارض در کودکان سالم نادر بوده و شامل ناراحتی گذرای مغز استخوان، واسکولیت، میوکاردیت، انسفالیت و گلومرولونفریت است.

اگرچه آرتریت سیمای نادر در کودکان است، ولی در زنان بزرگسال بسیار شایع است، به گونه ای که شاید تنها نشانه ی پیدا باشد. دربیماران دچار نقص ایمنی می تواند مروری کوتاه بر عفونتهای ناشی از پاروویروس B19 در کودکان آنمی پایدار مزمن پدیدار شود و در بیمارانی که قبل از ابتلا آنمی همولیتیک داشتند، بحران آپلاستیک گذرا ممکن است بروز کند.

سرانجام، پاروویروس B19 مادری در 20 هفته اول بارداری ممکن است منجر به هیدروپس جنینی و آنمی شود.

پاسخهای ایمنی در عفونت حاد و مزمن پاروویروسی

پس از عفونت اولیه نشانه های خفیف تب و ناخوشی عمومی بیشتر پس از 10-6 روز، زمانی که ویرمی بالا است، آغاز میشود. این نشانه ها در طول یک هفته فروکش خواهند کرد.

در درازای هفته دوم پس از آلودگی، تیتر ویرمی کاهش مییابد و آنتی بادیهای IgM آشکار میشود. در هفته سوم گونه های سیلی خورده بهترمشاهده
و راش و شاید درد مفاصل دهد، که مصادف با پاسخ آنتی بادی IgG است. آنتی بادیهای IgG میتوانند سالها پایدار باشند، درحالی که آنتی بادیهای IgM پس از 10-6 هفته ناپدید میشوند.

عفونت پاروویروسی و پاتوژنز لوسمی لنفوبلاستیک حاد ()ALL

طبق مطالعه Vasconcelos و همکاران عفونت پاروویروس B19 میتواند روند لوسمی زایی را از طریق تغییر متیلاسیون ،DNA میسر کند. این پدیده ممکن است سبب تغییر در بیان ژنهای هماتوپوئتیک شود که میتواند حتی پس از پاکسازی ویروسی پایدار باشد و سبب افزایش خطر ALL در کودکان می شود.

تشخیص آزمایشگاهی پارو ویروس B19

تست هاي تشخیصي معمولا فقط در آزمایشگاه هاي تخصصي انجام مي شود. کشت این ویروس مشکل است.

شناسایی DNA ویروس در نمونه های به دست آمده از بیمار، به روش های هیبریدیزاسیون دات بلات DNA . امکان پذیر است.ویروس B19در سرم، سلول هاي خوني، نمونه هاي بافتي و ترشحات تنفسي مشاهده شده است.

آزمایش هاي سرولوژي بر اساس بیان آنتي ژن هاي نوترکیب پاروویروس در باکتري ها یا در باکولوویروس براي اندازه گیري آنتي بادي به کار مي رود. مبتلایان به اریتم عفونی و آرتریت حاد ناشی از ،B19معمولا آنتی بادی اختصاصی از نوع IgMرا در خون خود دارند، در حالی که وجود آنتی بادی اختصاصی از نوع IgGنشانگر عفونت کهنه با ویروس است.

این آنتي بادي به مدت 2تا 3ماه پس از آلودگی وجود دارد. آنتي بادي IgGپاروویروس ،B19سال ها پایدار مي ماند، اگرچه این آنتي بادي ممکن است در بیماران دچار نقص ایمني مبتلا به عفونت هاي مزمن B19یافت نشود. در این گونه بیماران، عفونت توسط مشاهده ي DNA ویروسي تشخیص داده مي شود.

از روش ایمونوهیستوشیمي مي توان براي مشاهده آنتي ژن هاي B19در بافت هاي جنین و مغز استخوان استفاده کرد. آنتی ژن های ویروس B19را می توان در نمونه حاصل از شستشوی حلق و بینی و یا در نمونه های بافتی جنینی و مغز استخوان، شناسایی کرد.

اپيدميولوژي آلودگی با پاروویروس B19

ویروس B19 در همه جا پراکنده است. عفونت با این ویروس در سراسر سال در تمام گروه هاي سني و به گونه ی اپیدمي یا انفرادی (اسپورادیک) دیده شده است. آلودگی با پاروویروس در دوران کودکي شایع است. به طوري که آنتي بادي هایي علیه پاروویروس انساني اغلب بین سنین 5 و 19 سالگي پدیدار شده و 60 درصد از بزرگسالان و 90 درصد سالمندان داراي آنتي بادي علیه پاروویروس هستند.

عفونت از راه مجاري تنفسي انتقال مي یابد. ویروس در محیط پایدار است و سطوح آلوده ممکن است در انتقال ویروس نقش داشته باشند. انتقال در بین افراد خانواده، شاید مسیر مهمي از انتقال این ویروس است.

پیشگیري و کنترل

هیچ گونه واکسني جهت پیشگیري از عفونت هاي پاروویروس انساني وجود ندارد، اگرچه دور نماي خوبي براي تهیه واکسن وجود دارد. واکسن هاي مؤثري در برابر عفونت هاي پاروویروس حیواني مانند گربه، سگ و خوک ساخته شده است.

هیچ داروي ضد ویروسي وجود ندارد.انجام توصیه هاي بهداشتی، مانند ضد عفوني مناسب و رعایت بهداشت شخصی از انتشار ویروس B19از راه ترشحات تنفسي، آئروسل ها و مواد دفعي، جلوگیري می کند.

منبع

ارسال یک پاسخ

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.